http://latimesblogs.latimes.com/.a/6a00d8341c630a53ef0120a67be351970c-600wi                                                  

www.razmendagan.com                                                                                               afgrazm@gmail.com


بهرام رحمانی

۶ جنوری ۲۰۱۸

 

مهم‌ترین وقایع جهان در سال 2017!

3

      

پوتین در سوریه

برای اولین بار پس از آغاز مداخله نظامی روسیه در سوریه در سال 2015، ولادیمیر پوتین رییس‌جمهوری روسیه روز دوشنبه 11 دسامبر 20 آذر، به سوریه سفر کرد. او به پایگاه هوایی حمامیم که نیروهای روس در آن‌جا مستقر هستند رفت و در آنجا با همتای سوری‌اش بشار اسد ملاقات کرد.

بنا به دلایل امنیتی، این سفر از پیش اعلام نشده بود. پوتین در جریان دیدارش با اسد، تصمیمی مهم را اعلام کرد: کاهش نیروهای نظامی روسیه در سوریه. تاریخ دقیقی برای خروج بخشی از نیروهای روس از سوریه اعلام نشده اما این کار احتمالا تا پایان امسال عملی نخواهد شد.

پوتین در حمامیم و در جریان دیدارش با اسد گفت که سربازان روس و سوری یکی از قدرتمندترین گروه‌های تروریست بین‌المللی را در عرض دو سال نابود کردند.

رییس‌جمهوری روسیه سپس تصریح کرد که بخش قابل توجهی از نیروهای نظامی روسیه به خانه باز خواهند گشت. او اما تصریح کرد که کشورش دو پایگاه هوایی حمامیم و پایگاه دریایی طرطوس را برای همیشه حفظ خواهد کرد.

روسیه علاوه بر پایگاه هوایی در حمامیم، یک پایگاه دریایی نیز در استان لاذقیه سوریه در بندر طرطوس دارد که بخش مهمی از تجهیزات مورد نیاز نیروهای روس از آنجا ارسال می‌شود.

پوتین هم‌چنین گفت: اگر سر و کله تروریست‌ها یک بار دیگر پیدا شود، روسیه اینبار نیرومندتر از پیش وارد عمل خواهد شد.

 

روسیه در سال 2015، در بزرگ‌ترین عملیات نظامی بعد از جنگ افغانستان، با جنگنده‌های شکاری نیروی هوایی سوریه مواضع گروه دولت اسلامی‌(داعش) را بمباران کرد و در تضعیف این گروه نقش مهمی ایفا کرد. مرداد سال گذشته، برای نخستین بار در تاریخ ایران، با مصوبه شورای عالی امنیت ملی ایران، جت‌های سوخو-34 نیروی هوایی روسیه، پس از برخاستن از پایگاه همدان، حملاتی هوایی علیه اهداف گروه دولت اسلامی‌(داعش) در دیرالزور انجام دادند.

روسیه در سوریه دو پایگاه هوایی حمیمیم و پایگاه دریایی طرطوس را حفظ می‌کند. پوتین درباره آینده این دو پایگاه نظامی گفت:

طبق توافق‌نامه‌های بین‌المللی مرکز حمیمیم برای تحقق آشتی بین سوری‌ها به کار خود ادامه می‌دهد و دو پایگاه ما در طرطوس و حمیمیم تاسیس شده و به‌طور دائمی مورد استفاده قرار خواهند گرفت. نیروهای ما در پایگاه دریایی طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم حضور خواهند داشت.

نخستین بار روز چهارشنبه 30 سپتامبر 2015، جنگنده‌های نیروی هوایی روسیه خودروهای نظامی، مراکز ارتباطی و انبارهای اسلحه، مهمات و سوخت متعلق به داعش را اطراف حمص بمباران کردند. این حمله سرآغاز حضور رسمی نیروهای نظامی روسیه در سوریه بود.

 

سربازان روس در سوریه

اواخر ماه نوامبر 2017، فرمانده کل ارتش روسیه اعلام کرده بود که نیروهای هوایی روسیه در سوریه کاهش پیدا خواهد کرد. او اما تاکید کرده بود که تصمیم نهایی در این مورد باید از سوی ولادیمیر پوتین گرفته شود.

پوتین نیز در دیدار ماه نوامبر خود با اسد گفته بود که حضور نیروهای این کشور در سوریه به پایان خود نزدیک می‌شود.

مسئول سیاست دفاعی در دومای روسیه اعلام کرد که با وجود کاهش نیروهای روس در سوریه، به حد کافی سرباز در آن‌جا می‌ماند تا نبرد علیه تروریسم را پیش برده و حضور روسیه در منطقه را تامین کند.

پوتین در ملاقات با اسد، هم‌چنین ابراز امیدواری کرده که با کمک ایران و ترکیه بتوانند روند صلح را پیش برده و زندگی عادی را به سوریه بازگردانند. او به اسد گفت که آغاز کار کنگره گفت‌وگوی ملی سوریه می‌تواند در ملاقات با سران مصر و ترکیه آغاز شود.

پوتین پس از این دیدار غیرمترقبه به مصر رفت تا با سیسی رییس‌جمهور این کشور دیدار کند.

 

همکاری روسیه و ایران در سوریه

احتمالا مبارزه علیه داعش به پایان خود نزدیک می‌شود. اسرائیل و عربستان از روسیه خواسته‌اند با عزیمت از منافع بلندمدت خود در منطقه از نفوذ ایران در سوریه بکاهد. آیا پیوند روسیه و ایران شکننده است؟

ولادیمیر پوتین روز دوشنبه 20 نوامبر - 29 آبان، با بشار اسد در سوچی دیدار و گفت‌وگو کرد. یک روز پس از آن، پوتین در تماس‌های تلفنی جداگانه‌ای، گزارشی از نتیجه دیدار خود با اسد را به اطلاع دونالد ترامپ، ملک سلمان و بنیامین نتانیاهو رساند.

پوتین روز چهارشنبه 22 نوامبر نیز با رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه و هم‌چنین با حسن روحانی دیدار و گفت‌وگو کرد. این دیدارها یک هفته پیش از برگزاری هشتمین دور مذاکرات صلح سوریه در ژنو برگزار شدند. دیدارهای سوچی بین پوتین و رهبران یاد شده از نظر کارشناسان یک پیام داشت و آن بیان نقش مهم و تعیین کننده روسیه درتحولات سوریه بود.

این در حالی است که سرمایه مالی، سیاسی و نظامی که حکومت اسلامی صرف حفظ بشار اسد در سوریه کرده‌است، به مراتب فراتر از آن چیزی است که روسیه ظرف این 2 سال انجام داده است. اما این ورود روسیه به بحران سیاسی سوریه بود که باعث بقای دولت اسد شد و این موضوع را نیز بشار اسد پس از دیدارخود با پوتین در روز 20 نوامبر آشکارا بیان کرد.

روزنامه کویتی الجریده، به حاشیه 40 کیلومتری مرز اسرائیل با سوریه اشاره کرده است. بر این اساس، گویا در مذاکرات بین پوتین و اسد بر سر دور کردن نیروهای نظامی ایران از مرز مشترک سوریه با اسرائیل توافق شده است. توافقی که تحت فشار اسرائیل بر روسیه حاصل شده است.

بر اساس این توافق نیروهای ایرانی و نیروهایی که از پشتیبانی ایران برخوردارند نمی‌بایست وارد حاشیه 40 کیلومتری مرز دو کشور شوند. پیش از این حتی از حاشیه 60 کیلومتری نیز سخن می‌‌رفت.

روزنامه جرزالم پست روز چهارشنبه 29 نوامبر - 8 آذر، در همین رابطه نوشته است که بنیامین نتانیاهو از طریق ولادیمر پوتین به بشار اسد هشدار داده است که به نیروهای ایران اجازه ندهد به حاشیه 40 کیلومتری مرز مشترک دو کشور نزدیک شوند. همین روزنامه اعلام کرده است که این موضوع در دیدار رهبران دو کشور روسیه و سوریه در سوچی به اطلاع او رسیده است.

فرمانده ارشد نیروی هوایی اسرائیل، امیر اشل در ماه اوت سال جاری اعلام کرده بود که اسرائیل برای مانع شدن از تحویل جنگ‌افزار به نیروهای حزب‌الله ظرف 5 سال گذشته اقدام به انجام یک صد حمله هوایی به خاک سوریه نموده است. اشل افزوده بود که روسیه، ایران و سوریه به خوبی می‌دانند که اگر لازم شود، اسرائیل توان آن را دارد که دست به عمل بزند.

 

شکست داعش و سربازان خارجی که تمایلی به ترک سوریه ندارند

مبارزه با داعش حضور نیروی نظامی خارجی در سوریه و مشارکت آن‌ها در جنگ داخلی این کشور را توجیه می‌کرد. اکنون به نظر نمی‌رسد که شکست داعش منجر به خروج سربازان خارجی و پایان حضور نظامی این کشورها در سوریه گردد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش مفصلی پیرامون وضعیت سربازان خارجی مستقر در سوریه منتشر کرده و یک پرسش محوری مطرح می‌کند و آن این‌که آیا این سربازان خارجی تمایلی هم به ترک خاک سوریه دارند؟

آتش جنگ شش ساله سوریه به آهستگی در حال فرونشستن است. سوریه ظرف این مدت بدل شده است به انبار سراریز مهمات و تسلیحات و محلی برای تردد هزاران سرباز خارجی. گزارش در همان ابتدا به پرسش محوری مطرح شده پاسخ روشنی می‌دهد: بسیاری از سربازان خارجی بر آنند مدت‌ها در این کشور بمانند و شاید هرگز خاک این کشور را ترک نکنند.

مبارزه با نیروهای گروه تروریستی دولت اسلامی‌(داعش) عملا منجر به ورود نیروهای نظامی کشورهای دیگر به سوریه شد. از آن گذشته، خاک سوریه در جریان تشدید جنگ نیابتی بدل به یکی از میدان‌های رویارویی قدرت‌های منطقه‌ای و به‌ویژه رویارویی دو کشور ایران و عربستان سعودی گشت.

در پی شکست داعش در سوریه و با توجه به اینکه این نیرو عملا بخش اعظم مناطق تحت کنترل خود را از دست داده‌است، حضور نظامی بسیاری ازکشورها در سوریه منطقا از موضوعیت می‌افتد. حال آن‌که، بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، کشورهای خارجی در شرایط کنونی برنامه‌ای برای پایان دادن به حضور نظامی خود ندارند. فراتر از آن، سرمایه‌گذاری این کشورها در زیرساخت‌های نظامی پایگاه‌های خود، حکایت از برنامه درازمدت آنان برای حضور در سوریه دارد.

بشار اسد، ریيس‌جمهور سوریه با کمک ایران و روسیه موفق شده مانع از سقوط دولت خود شود. اما تداوم حیات سیاسی او بدون پشتیبانی نظامی و مالی ایران ممکن نیست.

حضور و نقش سربازان آمریکایی در شمال سوریه با هدف مبارزه با دولت اسلامی توجیه می‌شد. از این‌رو، سربازان و واحدهای نظامی آمریکا در این منطقه مستقر شده بودند. حال آن‌که شمارسربازان آمریکایی به گونه‌ای تدریجی افزایش یافت.

شمار نیروهای نظامی آمریکایی که در سوریه مستقر هستند در واپسین روزهای زمامداری باراک اوباما 503 نفر اعلام شده بود. گمان می‌رود که نیروهای نظامی آمریکا از آن هنگام تا امروز به بیش از 1500 نفر رسیده باشد. نیروهای ویژه، تفنگداران دریایی و نیروهای نظارت و کنترل هوایی از جمله نیروهایی هستند که آمریکا در سوریه مستقر کرده است.

بر اساس این گزارش پایان مبارزه با داعش عملا جایی برای تمدید استقرار نیروهای نظامی آمریکا در سوریه باقی نمی‌نهد. اما به نظر می‌رسد که آمریکا تصمیم دارد حضور نظامی خود را در سوریه تثبیت کند. بدیهی است که ادامه حضور نظامی آمریکا در سوریه، به خطر رویارویی بین آن‌ها با متحد اصلی بشار اسد، یعنی ایران دامن می‌زند.

وزیر دفاع آمریکا، جیمز متیس اخیرا با اشاره به گفت‌وگوهای صلح ژنو گفته بود: این‌گونه نیست که ما پیش از به ثمر نشستن مذاکرات ژنو، سوریه را ترک کنیم.

روسیه هرگز تعداد دقیق سربازان و نیروهای نظامی خود را در سوریه اعلام نکرده است. حتی تعداد جنگنده‌های روسی و دیگر جنگ‌افزارهای این کشور در سوریه نیز روشن نیست. اما بر اساس اطلاعات منتشر شده در جریان انتخابات پارلمانی سپتامبر 2016، گفته می‌شد که تعداد نیروهای روسیه در سوریه در آن زمان بالغ بر 4300 نفر بوده است. این در حالی است که به نظر می‌رسد تعداد سربازان روسی پس از آن افزایش چشم‌گیری یافته باشد.

ویدیوهای منتشر شده از پایگاه هوایی خمیمیم واقع در نزدیکی شهر لاذقیه سوریه نشان از استقرار ده‌ها جنگنده روسی و هلی‌کوپترهای نظامی این کشور دارد.

از آن گذشته، روسیه نیروهای ویژه‌ای را برای کسب اطلاعات و هماهنگی حملات هوایی در خاک سوریه مستقر کرده است. گرچه روسیه از کاهش نیروهای نظامی خود در سوریه سخن می‌گوید، اما شواهد حکایت از آن دارند که روسیه تمایلی برای کاهش سطح حضور نظامی خود در سوریه ندارد.

روسیه افزون بر پایگاه هوایی خمیمیم از تسهیلات شهر بندری طرطوس، واقع در جنوب غربی سوریه نیز بهره می‌گیرد. بر اساس توافق روسیه با دولت اسد، نیروهای نظامی روسیه می‌توانند نه تنها به طور رایگان از پایگاه هوایی خمیمیم استفاده کنند، بلکه می‌توانند به مدت 49 سال از تسهیلات بندری طرطوس بهره گیرند؛ قراردادی که در صورت توافق طرفین حتی پس از گذشت 49 سال نیز قابل تمدید است.

ارتش روسیه اقدام به مدرن‌سازی پایگاه هوایی خمیمیم کرده است. قرار بر این است که ظرفیت این پایگاه برای فرود و پرواز جنگنده‌های بیشتر گسترش یابد. از آن گذشته، روسیه بر آن است تا با توسعه بندر طرطوس، یک پایگاه دریایی کامل برای خود ایجاد کرده و کشتی‌های جنگی خود را در این بندر مستقر سازد.

حمایت مالی و نظامی ایران از دولت بشار اسد با سطح حمایت و پشتیبانی هیچ کشور دیگری قابل قیاس نیست. این گزارش در ادامه می‌افزاید که حکومت اسلامی برای بقای دولت اسد از هیچ کوششی فروگذار نکرده است. حکومت اسلامی ایران در درازای شش سالی که از جنگ سوریه می‌گذرد، با کمک‌های گسترده مالی و نظامی از دولت اسد حمایت کرده است.

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، نه تنها اعضای سپاه پاسداران در سوریه حضور دارند، بلکه افسران سپاه نیز به منظور حمایت سیاسی و نظامی از دولت اسد به این کشور اعزام شده‌اند. ظرف این شش سال و بنا بر اظهارات رسمی مقامات ایرانی بیش از 1000 نفر از نیروهای ایرانی در جنگ‌‌های داخلی در عراق و سوریه کشته شده‌اند.

افزون بر این ده‌ها هزار سرباز خارجی نیز با پشتیبانی دولت ایران در سوریه می‌جنگند. به این تعداد باید هزاران نیروی حزب‌الله لبنان و هم‌چنین شیعیان عراقی را افزود که برای پشتیبانی از دولت اسد و تحت فرماندهی ایران در سوریه مستقر هستند.

حزب‌الله در نواحی مرزی سوریه و لبنان پایگاه‌هایی ایجاد کرده که نشان از تصمیم آن‌ها برای حضور طولانی در خاک سوریه دارد. جمهوری اسلامی ایران بر آن است تا منافع خود را در سوریه حتی پس از پایان جنگ داخلی تضمین کند. از آن جمله، جمهوری اسلامی مایل است تا با حفظ مواضع خود در خاک سوریه، کریدور نظامی ایران به بیروت را حفظ کند.

 

ترکیه برای نخستین بار سال گذشته و در چارچوب عملیات سپر فرات اقدام به اعزام نیروی زمینی به سوریه کرد. هدف از این عملیات مبارزه با نیروهای داعش در منطقه بود. از سوی دیگر، ترکیه با حضور نظامی خود بر آن بود تا مانع از گسترش نفوذ کردها در مرزهای مشترک دو کشور شود.

به ادعای دولت ترکیه، کردهای سوریه عملا در هماهنگی و تحت فرماندهی کردهای ترکیه عمل می‌کنند.

ترکیه نیز رسما تعداد سربازان مستقر خود در خاک سوریه را اعلام نکرده است. اما کارشناسان مسائل امنیتی تعداد سربازان و نیروهای نظامی ترکیه در سوریه را حداقل 2500 نفر برآورد می‌کنند. نیروهای ترکیه عمدتا در شهرهای الراعی، الباب و جرابلس مستقرهستند.

افزون بر آن ترکیه حدود 400 سرباز در منطقه ادلب دارد. وظیفه این نیروها در هماهنگی با روسیه و ایران، نظارت بر منطقه عاری از درگیری در حوالی ادلب است. ترکیه در مناطقی که در چارچوب عملیات سپر فرات آزاد شده‌اند، اقدام به ایجاد بیمارستان و مدرسه کرده است. از این رو معلوم نیست که نیروهای ترکیه برای چه مدتی در این منطقه مستقر خواهند ماند.

اردوغان گفته است که زمانی که ماموریت نظارت بر منطقه عاری از درگیری در حوالی ادلب به پایان برسد، این امکان وجود دارد که سربازان ترکیه برای مقابله با تهدیدات امنیتی با نیروهای کرد مستقر در این منطقه درگیر شوند.

اپوزیسیون سوریه

ریاض حجاب ریيس کمیته عالی مذاکرات اپوزیسیون سوریه از مقام خود کناره‌گیری کرد. رهبران دیگر این تشکل نیز به دنبال او استعفا دادند. بنابراین احتمالا این تشکل در نشست روز چهارشنبه ریاض حضور نخواهد داشت.

او روز دوشنبه 20 نوامبر- 29 آبان، در توییتر خود نوشت که مجبور شده از مقام خود کناره‌گیری کند. حجاب اما دلیلی برای این مسئله ذکر نکرده است. او در عین حال از تلاش‌های صورت گرفته برای ادامه زمامداری بشار اسد انتقاد کرده است.

بلافاصله پس از اعلام استعفای حجاب، سایر رهبران کمیته عالی مذاکرات سوریه نیز از این کمیته کناره‌گیری کردند. به‌گفته برخی از اعضای اپوزیسیون، تندروهایی مثل حجاب از سوی دیگر گروه‌های اپوزیسیون تحت فشار قرار گرفته‌اند. یکی از نمایندگان بلندپایه اپوزیسیون به خبرگزاری فرانسه گفته است: این‌گونه برنامه‌ریزی شده که یک کمیته جدید تشکیل شده و یک هماهنگ‌کننده جدید انتخاب شود. هم‌چنین هیات تازه‌ای برای مذاکرات ژنو تعیین شود.

کمیته عالی مذاکرات سوریه HNC جبهه‌ای متشکل از گروه‌های اپوزیسیون است که زیر نظر سازمان ملل در ژنو فعالیت می‌کند. این گروه در دسامبر 2015 تشکیل شد و از حمایت عربستان سعودی برخوردار است.

ریاض حجاب، رییس این تشکیلات تا سال 2012 نخست‌وزیر سوریه بود اما تصمیم گرفت به اپوزیسیون بپیوندد.

 

بیانیه ریاض

پنج‌شنبه 23 نوامبر، خبرگزاری‌ها از توافق گروه‌های اپوزیسیون سوریه بر سر بیانیه مشترک نشست ریاض خبر داده بودند. بر اساس خبرها 140 نفر از نمایندگان گروه‌های اپوزیسیون در نشست ریاض حضور داشتند. استفان دمیستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه و عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان نیز در این نشست شرکت کرده بودند.

در بیانیه پایانی نشست ریاض، نمایندگان اپوزیسیون سوریه بار دیگر بر کناره‌گیری بشار اسد تاکید کرده و آن را یگانه شرط مهم در گذار به صلح در این کشور دانسته‌اند.

این نخستین باری نیست که مخالفان دولت اسد در ریاض تشکیل جلسه می‌دهند، اما شاید مهم‌ترین نشست آنان از زمان برگزاری ریاض 1 به این سو بوده باشد. موضوع جلسه تعیین مختصات آینده سوریه است. دقیقا همان موضوعی که در گفت‌وگوهای پوتین، رئیس جمهور روسیه با روسای جمهوری ایران و ترکیه، روحانی و اردوغان مطرح بوده است.

خبرگزاری رویترز در خبری که روز پنج‌شنبه 23 نوامبر - 2 آذرماه منتشر کرده، خبر از توافق گروه‌های مختلف اپوزیسیون اسد بر سر بیانیه پایانی نشست ریاض داده است. مهم‌ترین موضوع بیانیه پایانی، تاکید دگرباره بر کناره‌گیری اسد از قدرت است. شرکت‌کنندگان در نشست ریاض نه تنها بر پایبندی به مضمون توافق شده نشست ریاض 1 تاکید کردند، بلکه فراتر از آن خواستار کناره‌گیری اسد حتی پیش از تشکیل دولت گذار شدند.

کمیته عالی مذاکرات، کمیته‌ای که هم از حمایت و پشتیبانی عربستان سعودی برخوردار است و هم در مذاکرات صلح ژنو مشارکت دارد.

 

در نشست ریاض که هم‌زمان با گردهمایی پوتین، روحانی و اردوغان در سوچی برگزار شده بود، عادل جبیر، وزیر امور خارجه عربستان و همچنین استفان دمیستورا، نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه نیز حضور داشتند.

بنا بر اخبار منتشر شده، دمیستورا پس از پایان نشست ریاض به روسیه سفر خواهد کرد. سفری که برای هماهنگ کردن شرایط مذاکرات ژنو از اهمیت بسیاری برخوردار است. باید یادآور شد که مذاکرات صلح سوریه، روز سه‌شنبه 28 نوامبر در ژنو برگزار می‌شود.

روسیه، ایران و ترکیه از کنگره صلح سوریه سخن می‌گویند و نمایندگان اپوزیسیون دولت اسد بر آنند تا با کمک سازمان ملل، آینده سوریه را بدون مشارکت اسد رقم زنند.

در بیانیه پایانی نشست ریاض تاکید شده که یگانه شرط موفقیت گفت‌وگوهای صلح و تشکیل دولت گذار، کناره‌گیری اسد و نیروهای وابسته به او از قدرت دولتی است. در برابر این شرط تعیین شده در بیانیه پایانی نشست ریاض، سخنگوی دولت سوریه اعلام کرده است که یگانه شرط موفقیت گفت‌وگوهای صلح در آن است که نیروهای اپوزیسیون سلاح‌های خود را زمین نهاده و در دیالوگ ملی شرکت کنند.

 در بیانیه پایانی نشست ریاض اعلام شده است که: به علت خشونت رژیم اسد، امکان اینکه این روند سیاسی به هدف خود نائل شود، وجود ندارد. در بیانیه پایانی به محاصره نیروهای اپوزیسیون توسط ارتش سوریه، بمباران مناطق مسکونی و دستگیری ده‌ها هزار نفر از مخالفین اشاره شده است.

 

هشتمین دور مذاکرات صلح ژنو درباره بحران سوریه با شکست مواجه شد.

هشتمین دور مذاکرات صلح ژنو درباره بحران سوریه با شکست مواجه شد. استفان دی میستورا، نماینده ویژه سازمان ملل رژیم سوریه مسئول این ناکامی دانست.

به‌گزارش خبرگزاری فرانسه، استفان دی میستورا، نماینده سازمان ملل در امور سوریه شامگاه پنج‌شنبه 14 دسامبر - 23 آذر در برابر خبرنگاران گفت: من مایوس هستم () این یک فرصت طلایی بود.

دی میستورا در ماه‌های اخیر بارها اطمینان داده بود که این بار مذاکرات واقعی بین نمایندگان دولت سوریه و اپوزیسیون انجام خواهد شد.

با وجود آن‌که اپوزیسیون برای اولین بار در ژنو یک‌پارچه بود، نماینده سازمان ملل که معمولا خوش‌بین است می‌گوید: ما مذاکرات واقعی نداشتیم.

او هیئت نمایندگی دمشق را متهم کرد که واقعا به دنبال گفت‌وگو و مذاکره نبودند و برعکس گفت که اپوزیسیون در پی مذاکره بود.

از آغاز مذاکرات ژنو در سال 2016، هیئت نمایندگی دولت سوریه همواره مذاکره مستقیم با نمایندگان اپوزیسیون را رد کرده و این مذاکرات را با میانجی پیش برده است.

استفان دی میستورا افزود: به‌رغم تمام تلاش‌های گروه من، مذاکرات واقعی نداشتیم، اما مذاکرات دوجانبه داشتیم. با هیئت دمشق متأسفانه تنها درباره موضوع تروریسم گفت‌وگو کردیم.

به‌گفته نماینده سازمان ملل اما با اپوزیسیون در مورد چهار موضوع تعیین‌شده توسط سازمان ملل، یعنی حکومت، قانون اساسی، انتخابات تحت نظارت سازمان ملل و تروریسم مذاکره شده است.

سه موضوع نخست در قطعنامه 2254 سازمان ملل که در سال 2015 تصویب شد آماده است و موضوع چهارم‌(تروریسم) در سال 2017 با اصرار دمشق به مذاکرات افزوده شد.

در هشتمین دور مذاکرات ژنو بحث بر روی پیش‌نویس قانون اساسی و برگزاری انتخابات متمرکز بود.

نماینده سازمان ملل، هم‌چنین دولت سوریه را متهم کرد که پیش‌شرطی را به مذاکرات افزود و معتقد بود که هیئت اپوزیسیون معرف کامل این نیروها نیست.

نصر حریری، از هیئت نمایندگی اپوزیسیون تاکید کرد که مخالفان بارها خواستار مذاکره مستقیم شده‌اند. او اطمینان داد که مذاکرات ژنو هم‌چنان تنها مکان برای رسیدن به یک راه‌حل سیاسی است.

استفان دی میستورا اعلام کرد که پس از مذاکره با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل در چند روز آینده و شورای امنیت در هفته دیگر در نیویورک، قصد دارد دور بعدی مذاکرات را در ماه ژانویه برگزار کند.

پیش از آن‌که نماینده سازمان ملل با خبرنگاران گفت‌وگو کند، بشار جعفری، رییس هیات نمایندگی دولت سوریه اعلام کرد که دی میستورا با دعوت از ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه به دمشق فشار آورد.

 

دولت سوریه آماده پذیرش انتخابات تحت نظارت سازمان ملل است اما حاضر به بحث در مورد سرنوشت بشار اسد نیست. این مسئله، اصلی‌ترین شکاف میان دو اردوگاه سوری است.

دو هفته پیش مذاکره‌کنندگان اپوزیسیون به محض ورود به ژنو، این درخواست را تکرار کردند و موجب خشم دمشق شدند که تصمیم گرفت ورود هیئت خود را یک روز به تاخیر بیاندازد. 

بحران سوریه که در سال 2011 با تظاهرات مسالمت‌آمیز مخالفان آغاز شد به سرکوب‌های رژیم سوریه و دخالت کشورهای دیگر و نیروهای تندرو به جنگ کشیده شد که این جنگ بیش از 340 هزار کشته و میلیون‌ها پناهجو و آواره برجای گذاشت.

روسیه که هم به‌لحاظ نظامی و هم دیپلماتیک از حکومت سوریه حماست می‌کند چند دور مذاکره موازی با مذاکرات ژنو را در شهر آستانه با همکاری ایران، متحد دیگر دمشق و ترکیه متحد مخالفان برگزار کرده است.

پوتین اکنون در نظر دارد که صدها سوری از هر جناحی را در اوایل سال آینده میلادی برای کنگره گفت‌وگوی ملی سوریه در سوچی گرد آورد. اپوزیسیون حاضر در ژنو هنوز در مورد مشارکت خود در این کنگره تصمیم نگرفته است.

 

نتیجه تحقیقات بانک جهانی درباره سوریه

حافظ غانم، معاون رییس بانک جهانی در منطقه خاورمیانه و آفریقای شمالی، در این‌باره گفت: جنگ سوریه ساختار اجتماعی و اقتصادی این کشور را از هم گسسته است.

به‌گفته او، از دست دادن زندگی انسان‌ها ویرانگر است، اما جنگ، موسسات و نظام اقتصادی را که بدون آن‌ها جامعه کارکردی ندارد نیز ویران کرده است.

در سوریه بیش از یک چهارم خانه‌ها ویران و حدود نیمی از موسسات آموزشی و زیرساخت‌های پزشکی نابود شده‌اند.

بر اساس برآوردهای بانک جهانی، در جنگ داخلی سوریه افراد بیش‌تری جان خود را به دلیل فقر بهداشتی از دست داده‌اند تا در جنگ مستقیم.

Description: اقتصاد سوریه حتی پس از پایان جنگ نیز آهسته بهبود خواهد یافت.

 

بانک جهانی در این مطالعات، هم‌چنین گفته است که بین سال‌های 2010 تا 2015 هر سال به‌طور میانگین 538 هزار شغل از دست رفته است. 9 میلیون نفر، یعنی بیش از سه چهارم مردم سوریه در سنین کاری نه شغلی دارند نه در آموزشگاه یا مدرسه‌ای آموزش کاری می‌بینند.

در گزارش بانک جهانی آمده است: پیامدهای طولانی‌مدت این عدم فعالیت منجر به از دست دادن جمعی سرمایه‌های انسانی در سوریه خواهد شد.

این تحقیقات بر اساس تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای، و محاسبات آن برپایه یک مدل علمی صورت گرفته است.

برپایه برآوردهای بانک جهانی، اقتصاد سوریه حتی پس از پایان جنگ نیز آهسته بهبود خواهد یافت. بر این اساس اگر همین امسال جنگ در سوریه پایان یابد در مدت چهار سال اقتصاد سوریه تنها به 41 درصد سطح خود در پیش از جنگ خواهد رسید. با ادامه جنگ یافتن راه حل‌ها نیز دشوارتر خواهد شد.

 

هم‌چنین سال 2017 بیش از 39 هزار نفر در جنگ سوریه کشته شدند. یک چهارم از کشته‌‌شدگان افراد غیرنظامی هستند. ظرف 12 ماه گذشته بیش از دو هزار و صد کودک نیز در جنگ داخلی سوریه کشته شدند. در مجموع از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال 2011 حدود نیم میلیون نفر کشته شده‌اند.

 

روز پنج‌شنبه 7 دی - 28 دسامبر، گروه ناظران حقوق بشر سوریه، مستقر در لندن بیلان قربانیان جنگ داخلی سوریه را منتشر کرد. طبق این گزارش در سال 2017 بیش از 39 هزار نفر در جنگ سوریه کشته شده‌اند. با وجود این‌که این رقم بسیار بالایی است اما شمار کشته‌شدگان در این سال در قیاس با دو سال پیش کم‌تر بوده است. در سال 2016، شمار کشته‌شدگان 49 هزار نفر بوده و در سال 2015، حتی از این هم بی‌شتر یعنی 55 هزار نفر در جنگ ویران‌گر سوریه کشته شدند. در مجموع از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال 2011 حدود نیم میلیون نفر کشته شده‌اند.

در سوریه گروه‌های مختلفی می‌جنگند. این گروه‌ها بر اساس اهدافی که دنبال می‌کنند با گروه‌های دیگر شورشی ائتلاف می‌کنند و در صحنه جنگ داخلی سوریه در جبهه‌های مختلفی حضور دارند. از گروه‌ تروریستی خلافت اسلامی‌(داعش) گرفته تا نیروهای ارتش حکومت بشار اسد؛ ده‌ها گروه کرد و عرب با اهدافی متفاوت در سوریه می‌جنگند.

طبق آمار گروه ناظران حقوق بشر سوریه در سال 2017 بیش از 3 هزار ارتشی سوری و 7500 تن از نیروهای داعش و سایر گروه‌ها کشته شدند.

جنگ سوریه که موجب آواره شدن میلیون‌ها سوری در داخل کشور و هم‌چنین فرار آن‌ها به کشورهای همسایه و حتی اروپا شده یک جنگ نیابتی است.

از یک‌سو در کنار روسیه، حزب‌الله لبنان و نیروهای ایرانی برای حفظ حکومت بشار اسد می‌جنگند اما از طرف دیگر آمریکا  با دو هزار سرباز در سوریه حضور دارد. آمریکا در چارچوب یک ائتلاف بین‌المللی مواضع گروه‌های جهادی را بمباران می‌کند. آلمان هم جزو این ائتلاف به حساب می‌آید.

ترکیه، عربستان سعودی و دیگر کشورهای عربی هم از گروه‌های شورشی مخالف بشار اسد حمایت می‌کنند. نیروهای ارتش ترکیه هم در قسمتی از شمال سوریه مستقر شده‌اند.

 

آزادی رقه‌(پایتخت داعش در سوریه)

شهر رقه این پایتخت خودخوانده دولت اسلامی‌(داعش)، روز جمعه 20 اکتبر 2017 - 28 مهر 1396 توسط نیروهای دموکراتیک سوریه آزاد شده است. اما اتفاق مهمی در جشن فتح رقه روی داد و آن برافراشتن عکس‌های عبدالله اوجالان رهبر سیاسی و معنوی پ.ک.ک و روژاوا بود که از سال 1999 در جزیره امرالی ترکیه زندانی شده است. ترکیه حزب کارگران کردستان‌(پ.ک.ک) را سازمانی تروریستی اعلام، فعالیت اعضای آن را در ترکیه ممنوع کرده است. هم‌اکنون دولت و ارتش ترکیه، نه تنها به جنگ خود علیه پ.ک.ک، بلکه بر علیه مردم کردستان ترکیه و سوریه و عراق نیز ادامه می‌دهد. در این میان طنز تلخ تاریخ این است که آیا اوجالان تروریست است یا اردوغان؟ آیا پ.ک.ک تروریست است یا ارتش و پلیس ترکیه و پان‌ترکیست‌ها؟

 

Description: عبدالله اوجالانDescription: تصاویر اوجلان در رقه؛ تشدید اختلافات آنکارا-واشنگتن

 

حکومت‌های فاشیستی - اسلامی ایران، ایران و سوریه، با طرح این سئوال، که اکنون رقه پس از آزادی، با چه سیاست‌هایی و تحت چه قدرتی اداره خواهد شد به نیروهای دموکراتیک سوریه و روژاوا حمله می‌کنند.

در رابطه با آویزان کردن پوستر بزرگی از عبدالله اوجالان در مرکز شهر رقه، حاکمیت آمریکا از پنتاگون تا وزارت امور خارجه و سفارت‌شان در ترکیه و هم‌چنین حکومت ترکیه، به تلاطم افتاده‌اند و به نیروهای دموکراتیک سوریه خط و نشان می‌کشند که چرا پوستر اوجالان را در مرکز این شهر مهم و استراتژیک بالا برده‌اند.

 

شهر الرقه ابتدا تحت کنترل مخالفان دولت سوریه بود، اما در سال 2014 میلادی پس از جنگ میان ارتش آزاد سوریه و نیروهای داعش و شکست ارتش آزاد‌(مخالف بشار اسد)، به تصرف نیروهای دولت اسلامی‌(داعش) در آمد و به‌عنوان پایتخت خلافت این گروه تروریستی معرفی شد.

در روزهای آغازین تسلط داعش بر الرقه، حدود 300 هزار نفر در این شهر زندگی می‌کردند که 80 هزار نفر از آنان را آوارگان دیگر مناطق سوریه تشکیل می‌دادند.

در ماه‌های گذشته، اما هزاران غیرنظامی الرقه را ترک کرده‌اند. طبق آخرین برآورد سازمان ملل متحد، در حال حاضر بایستی حدود 160 هزار نفر در این شهر سکونت داشته باشند.

الرقه محل استقرار ابوبکر بغدادی، خلیفه دولت اسلامی و فرماندهی نظامی داعش است. این شهر نقش پایگاه رهبری داعش و هدایت‌گر بسیاری از حملات تروریستی در سراسر جهان را داشته است.

 

Description: 
جیهان شیخ احمد، سخنگوی نیروهای دموکراتیک سوریه در کنفرانس مطبوعاتی روز 6 نوامبر سال 2016 در عین عیسی صحبت می کند. [عکس با کسب اجازه از جیهان شیخ احمد]

جیهان شیخ احمد، سخنگوی نیروهای دموکراتیک سوریه در کنفرانس مطبوعاتی روز 6 نوامبر سال 2016

 

جیهان شیخ احمد، سوری‌تبار و فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه و سخن‌گوی عملیات خشم فرات است. احمد، از سرشناس‌ترین و بلندپایه‌ترین زنانی است که با دولت اسلامی عراق و شام‌(داعش) در حال مبارزه تن به تن است.

وی متولد الرقه است و در دوران کودکی با خواندن کتاب بیوگرافی زنان بزرگ، از زندگی آن‌ها الهام می‌گرفت. او پیش از این فعال حقوق بشر و هنرمند بود و هم‌اکنون به فرمانده جنگ جبهه‌های مبارزه با داعش بدل شده و تصمیم گرفته است تا مسئولیت خود را در این زمینه ایفا کند.

وی هم‌زمان با وقوع جنگ در سوریه، جزء اولین زنانی بود که به واحدهای محافظت خلق پیوست و در آوریل سال 2013 یکی از بنیان‌گزاران واحدهای محافظت زنان بود. واحدهای محافظت زنان اولین ارتش در خاورمیانه محسوب می‌شود که همه اعضای آن زن هستند. این واحدها یکی از اجزای تشکیل دهنده نیروهای دموکراتیک سوریه بود که در اکتبر سال 2015 شکل گرفت.

خانم احمد هم‌اکنون فرماندهی ارتش مردمی از زنان رزمنده را به‌عهده دارد که در خطوط مقدم جبهه‌های جنگ مبارزه می‌کنند. وی در مصاحبه اختصاصی با المشارق در مورد جدیدترین تحولات میدان جنگ برای آزادسازی الرقه و نقش بانوان در این جنگ گفتگو کرد...

 

 ادامه دارد


                                                www.razmendagan.com                                                                                       afgrazm@gmail.com