http://latimesblogs.latimes.com/.a/6a00d8341c630a53ef0120a67be351970c-600wi                                                  

www.razmendagan.com                                                                                               afgrazm@gmail.com


بهرام رحمانی

۴ جنوری ۲۰۱۸

 

 

 

مهم‌ترین وقایع جهان در سال 2017!

2

      

فقر در آمریکا

فیلیپ آلتسون، گزارشگر ویژه سازمان ملل در زمینه فقر و حقوق بشر، در گزارشی به تندی از وضعیت نابرابری در ایالات متحده و سیاست‌های دولت کنونی آن انتقاد کرد.

آلتسون که جمعه 15 دسامبر ماموریت دوهفته‌ای برای بررسی فقر و نابرابری شدید در آمریکا را به پایان رساند، در گزارش پایانی خود دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری این کشور و حزب حاکم جمهوری‌خواه را به تلاش برای بدل‌کردن ایالات متحده به «قهرمان جهانی نابرابری مفرط» متهم کرد.

فیلیپ آلتسون، یک کارشناس ارشد سازمان ملل با تخصص «محروم‌سازی» است. به گزارش روزنامه بریتانیایی «گاردین»، او دو هفته پیش به آمریکا سفر کرد تا  پی ببرد چرا بیش از 41 میلیون شهروند آمریکایی زیر خط فقر به سر می‌برند و به بررسی اقدامات واشنگتن برای مبارزه با نابرابری فزاینده در این کشور بپردازد.

آلتسون در گزارش پایانی به تندی از مسیری که آمریکا در آن قرار دارد، انتقاد کرد. او هشدار داد که قانون مالیاتی جدید به شدت نابرابری بین فقرا و ثروتمندان را افزایش می‌دهد. به گفته گزارشگر ویژه سازمان ملل، هدف جمهوری‌خواهان برای کاستن از بودجه برنامه‌های رفاه عمومی و امنیت اجتماعی می‌تواند جان بخشی از فقرای این کشور را به خطر بیندازد.

آلتسون ترامپ و دولتش را متهم کرد که در حال بدل‌کردن جامعه آمریکا به «نابرابرترین جامعه در جهان» هستند و در ادامه نوشت:

آمریکا امروز به شیوه‌ای بسیار مسئله‌دار به یک استثناء بدل شده که به طرز شگفت‌آوری با ثروت عظیم این کشور و تعهد بنیان‌گذارانش به حقوق بشر فاصله دارد. و در نتیجه، اختلاف‌ بین ثروت خصوصی و نکبت عمومی ناشی از فقر سر به فلک گذاشته.

فیلیپ جمعه با برنی سندرز، سناتور مستقل ایالت ورمونت و از رقبای انتخاباتی هیلاری کلینتون برای نامزدی حزب دموکرات دیدار کرد. سندرز که با شعار «برابری» کارزار انتخاباتی تأثیرگذاری در برابر کلینتون ترتیب داد، در دیدار با آلتسون گفت که «ما به عنوان ثروتمندترین کشور دنیا می‌توانستیم الگویی باشیم برای برخورد عزت‌مندانه با شهروندان. متاسفانه چنین اتفاقی نیفتاد و اکنون 41 میلیون در فقر و بسیاری نیز در فقر مطلق در آمریکا به سر می‌برند.»

آلتسون از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو مامور نوشتن این گزارش شده است. یافته‌های او درباره سیاست‌های دولت ترامپ که به نابرابری و فقر بیش‌تر دامن می‌زند، و اتهام او علیه رییس‌جمهوری آمریکا که فعالانه در جهت آسیب‌زدن به میلیون‌ها آمریکایی گام برمی‌دارد، می‌تواند روابط واشنگتن و سازمان ملل را به تیرگی بیشتر بکشاند.

آمریکا پس از سرکارآمدن دونالد ترامپ، بخشی از بودجه کمکی‌اش به نهادهای حقوق بشری و بشردوستانه سازمان ملل را قطع کرد.

گزارشگر ویژه سازمان ملل در کنفرانس مطبوعاتی خود در واشنگتن که برای رونمایی از این گزارش ترتیب داده بود، در پاسخ به واکنش احتمالی رییس‌جمهوری آمریکا به کنایه گفت: «امیدوارم یک توئیت بزند.»

 

پرداخت سالانه یک تریلیون دلار رشوه در جهان

مرکز اطلاع‌رسانی سازمان ملل، میزان سالانه رشوه در جهان را بیش از یک تریلیون دلار تخمین زد. به گزارش اینترفاکس، بر این اساس اقتصاد جهانی در رابطه با فساد مالی  سالانه 6/2 تریلیون دلار دیگر را نیز از دست می‌دهد.

هم‌چنین میزان رشوه در کشورهای در حال توسعه ده برابر بیش‌تر از کشورهای پیشرفته است. کشورهای دانمارک ، نیوزلند و فنلاند به ترتیب مکان های اول تا سوم سالم‌ترین اقتصاد جهانی را از حیث دریافت رشوه دارند. در این جدول روسیه ، اوکراین و ایران در مکان صد و سی یکمین کشور قرار دارند.

کشورهای سومالی، سودان جنوبی و کره شمالی به ترتیب در جایگاه 176 تا 174 مین کشورهای فاسد جهان قرار دارند.

روز 9 دسامبر، به‌عنوان روز جهانی مبارزه با فساد گرامی داشته می‌شود و در همین خصوص سازمان ملل متحد خاطرنشان کرده است که هیچ منطقه‌ای از فساد مالی در امان نیست و رشوه معضلی جدی است که توسعه اجتماعی و اقتصادی هر جامعه ای را تضعیف می‌کند.

 

رییس اتاق بازرگانی حکومت اسلامی ایران نیز گفته است که وضعیت فساد بدتر شده است و برای مبارزه با فساد باید از تجربه‌های دیگر کشورها استفاده کرد و بخش خصوصی را در تصمیم‌های دولت دخالت داد.

رییس اتاق بازرگانی تهران با اشاره به برخی مشکلات اجتماعی و اقتصادی گفت: پیش‌بینی شده سالانه 50 میلیارد دلار جذب سرمایه‌گذاری خارجی برای دسترسی به رشد هشت درصدی اقتصادی داشته باشیم. نظام بانکی یکی از چالش‌های مهمی است که امروز اقتصاد کشور را درگیر کرده است. از سوی دیگر صندوق های بازنشستگی یکی از مشکلات اصلی اقتصادی است و معضلات اجتماعی از جمله طلاق، اعتیاد و قتل را هم نباید نادیده گرفت. هم‌چنین دو چالش عمده فرار مغزها و کاهش سرمایه اجتماعی نیز به چشم می‌خورد که اکنون 5/1 میلیون نفر در تدارک خروج از کشور هستند که موضوع این خطرناک است.

او ادامه داد: اکثر افراد مهاجر تحصیل‌کردگانی هستند که خروج‌شان مناسب نیست. پس اگر این چالش‌ها را به‌عنوان چالش‌های اساسی نظام اقتصادی بدانیم زیربنای همه آن‌ها فساد است که اگر مبارزه با فساد در دستور کار جدی قرار گیرد می‌توان این مشکلات را حل کرد.

 

افزایش دوباره میزان فروش تسلیحات در سراسر جهان 

موسسه صلح «سیپری» در تازه‌ترین گزارش خود از رونق بازار فروش تسلیحات در سراسر جهان خبر داده است. این افزایش از تشدید درگیری و جنگ در نقاط مختلف جهان ناشی می‌شود. اروپا و آمریکا بیشترین سود را از این رونق برده‌اند.

موسسه تحقیقات صلح بین‌المللی استکهلم‌(سیپری)، روز دوشنبه 11 دسامبر 2017- 20 آذر 1396، تازه‌ترین گزارش خود را در مورد میزان خرید و فروش تسحلیات در جهان منتشر کرد.

طبق این گزارش در سال 2016 میلادی، میزان فروش اسلحه و خدمات تسلیحاتی پس از دوره‌ای کاهش، مجددا افزایش یافته است. این میزان در مقایسه با سال 2015 میلادی 9/1 درصد و در مقایسه با سال 2002 میلادی 38 درصد بیش‌تر بوده است.

در گزارش سیپری آمده است که یک‌صد شرکت بزرگ اسلحه‌سازی در جهان در سال 2016 میلادی به ارزش نزدیک به 375 میلیارد دلار اسلحه و سیستم‌های تسیلحاتی فروخته‌اند.

به ویژه صنایع اسلحه‌سازی آمریکا موفق به افزایش میزان فروش خود شده‌اند. بنابر گزارش این موسسه، شرکت‌های اسلحه‌سازی آمریکا توانسته‌اند در سال 2016، میزان فروش تولیدات تسلیحاتی خود را 4 درصد افزایش داده و به بیش از 217 میلیارد دلار برسانند.

طبق تحقیقات موسسه سیپری افزایش ماموریت‌های ارتش آمریکا از یک‌سو و تشدید تمایل دیگر کشورها به خرید تسلیحات آمریکایی علت این روند صعودی بوده است.

برای نمونه شرکت آمریکایی لوک‌هد مارتین که بزرگ‌ترین تولید‌کننده اسلحه در جهان محسوب می‌شود، مدرن‌ترین جت‌های جنگنده‌ی اف 35 را به دیگر کشورها از جمله بریتانیا، ایتالیا و نروژ فروخته، اما بزرگ‌ترین خریدار این جت‌ها خود ارتش آمریکاست.

گزارش سیپری حاکی از آن است که نزدیک به 58 درصد از سهم فروش تسیلحات در جهان در دست صنایع اسلحه‌سازی ایالات متحده آمریکا است. کشورهای اروپای غربی و سپس روسیه در رده‌بندی بزرگ‌ترین فروشندگان اسلحه در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند.

در بین کشورهای اروپایی نیز تفاوت زیادی میان کشورهای گوناگون وجود دارد. در حالی‌که شرکت‌های اسلحه‌سازی آلمانی و بریتانیایی موفق به افزایش میزان فروش تولیدات خود شده‌اند، میزان فروش شرکت‌های اسلحه‌سازی فرانسه و ایتالیا سیری نزولی را طی کرده است.

برای نمونه شرکت‌های آلمانی کراوس مافای‌(تولید‌کننده تانک) و شرکت راین‌متال‌(تولید‌کننده خودروهای نظامی) از افزایش تقاضای کشورهای اروپایی، خاورمیانه و جنوب شرق آسیا سود برده‌اند.

خانم اوده فلوران، مدیر بخش تحقیقات درباره هزینه‌های تسلیحاتی در موسسه سیپری، در این باره می‌گوید: «این بسیار دشوار است اگر بخواهیم میزان بالای خرید تسلیحات در جهان را تنها به تداوم جنگ‌های حاکم ارتباط دهیم. طبیعتا نمی‌توان ارتباط میان این دو را انکار کرد. برای نمونه میزان فروش برخی تسلیحات مانند فشنگ و مهمات و هم‌چنین خودروهای نظامی زمینی بیشتر شده است.»

به گفته‌ او، باید در عین حال توجه داشت که افزایش فروش اسلحه در جهان به تنش‌هایی ارتباط دارد که هنوز به جنگ و درگیری نیانجامیده‌اند. خانم فلوران در این باره خاطر نشان می‌کند که وضعیت تهدیدآمیز در برخی از مناطق جهان تشدید شده است.

یکی از مواردی که می‌توان در این راستا به آن اشاره کرد، کره جنوبی است. این کشور در سال 2016 میلادی در مقایسه با سال پیش از آن به میزان 6/20 درصد بیش‌تر سلاح خریداری کرده است؛ امری که به باور اوده فلوران از وضعیت امنیتی نگران‌کننده در منطقه ناشی می‌شود.

کره جنوبی تهدید شدیدی از سوی برنامه هسته‌ای و موشکی کره شمالی حس می‌کند و و در واکنش به این معضل نیز بودجه و هزینه‌های تسلیحاتی خود را افزایش داده است. بیش‌ترین سود را از این روند، شرکت‌های اسلحه‌سازی کره جنوبی می‌برند که در وهله نخست با وزارت دفاع این کشور همکاری دارند.

بنابر گزارش موسسه سیپری، چین نیز در این میان باید به جمع فروشندگان بزرگ اسلحه پیوسته باشد. از آن‌جایی که آمار و ارقام دقیق و موثقی در این ارتباط وجود ندارد، کارشناسان سیپری در ارتباط با چین تنها به گمانه‌زنی بسنده می‌کنند.

یکی از نکات درخور توجه در گزارش سیپری این است که بودجه تسلیحاتی برخی از خریداران همیشگی سلاح در جهان در سال 2016، با توجه به کاهش بهای نفت و گاز با مشکل روبرو بوده است. بیش از همه کشورهای آفریقایی و آمریکای جنوبی با این معضل مواجه بوده‌اند، به‌طوری که ناگزیر شده‌اند، کم‌تر از آن‌چه قصد داشته‌اند، سلاح بخرند.

شرکت‌های اسلحه‌سازی روسیه نیز اگر چه توانسته‌اند، میزان فروش خود را افزایش دهند، اما این میزان با توجه به کاهش بهای نفت و گاز از یک سو و تحریم‌های اتحادیه اروپا و آمریکا از سوی دیگر کمتر از آن‌چه بوده که انتظار می‌رفته است.

 

ماجرای غم انگیز حقوق بشر

سیستم سرمایه‌داری در قرن بیست و یکم، اغلب قوانین حقوق بشری که در سده‌های گذشته مورد تصویب قرار گرفته بود دستاوردهای مهمی بودند که اکنون همه آن‌ها پس گرفته می‌شود. برای مثال، اکنون هیچ دولتی در جهان، قرارداد کنوانسیون 1951 ژنو درباره پناهندگان را اجرا نمی‌کند. همین امر باعث شده است که هر سال صدها پناهجو در مسیر رسیدن به یک کشور امن جان خود را از دست بدهند. و یا اگر هم موفق شده‌اند خودشان را به کشورهای اروپایی پناهنده‌پذیر برسانند در کمپ‌های پناهندگی در شرایط روحی و روانی و بهداشتی درازمدت قرار داده‌اند و یا آن‌ها را به کشور ناامن دپورت کرده‌اند.

بسیاری از کشورها با وجود این که قوانین و کنواسیون‌های سازمان ملل و سازمان جهانی کار و غیره را پذیرفته و امضاء کرده‌اند اما هرگز آن‌ها در کشور خود اجرایی نکرده‌اند و یا کم‌ترین اهمیتی به آن‌ها نمی‌دهند مانند لغو اعدام، لغو آپارتاید جنسی، لغو کار کودک، رعایت آزادی بیان و اندیشه و تشکل و...

حقوقی که ظاهرا کیفیت ذاتی انسان است و هیچ‌کس نمی‌تواند بدون آن‌ها به حیات خود ادامه بدهد اما همواره در سطح جهان زیر پا گذاشته می‌شود. آزادی بیان و اندیشه یکی از مواد مهم در اصول انسانی و فرهنگی اعلامیه جهانی حقوق بشر است که در کشورهای عقب مانده و استبدادی رعایت نکردن و عدم پای‌بندی به آن به طرز وحشتناکی با محدودیت و سرکوب روبرو ساخته است. 

تبغیض و بی‌عدالتی نسبت به کارگران و کارمندانی که در قسمت‌های مختلف کار می‌کنند هم‌چنان از موارد ناقض حقوق فردی و اجتماعی است. از طرفی استثمار کودکان و نوجوانان در کارگاه‌ها و کارخانه‌ها، به ویژه در کشورهائی نظیر ایران، ترکیه، عراق، افغانستان، فلسطین، هندوستان، پاکستان و... با پایین‌ترین دستمزد و برخوردار نبودن از حقوق کودک کار می‌کنند. وضعیت کارگران مهاجر به مراتب اسفناک و ضدانسانی است.

در قاره آسیا، حکومت‌هایی هم‌چون حکومت اسلامی ایران، که قدرت مطلق در اختیار حاکمیت مذهبی است نقض حقوق بشر در همه موارد زندگی نه تنها بهبود نیافته، بلکه به‌شدت بر وخامت آن افزوده شده است. فقر به‌عنوان خاستگاه مشترک طبقاتی اکثریت جوامعی هم‌چون ایران، مانع از دسترسی افراد و گروه‌ها به امکانات محدود موجود است.

از طرف دیگری توزیع نادلاعانه امکانات که بیش‌تر در اختیار و دسترسی اقشار مرفه یا بالاتر هستند موجب شده تا میلوین ها انسان حتی در مناطقی مثل آلونک‌ها زندگی کنند. گذشته از محرومیت و نفض حقوق انسانی و فردی و اجتماعی زنان که به‌طور فزاینده‌ای این پدیده شوم گسترش پیدا کرده و فضا به‌طور مطلق مردسالارانه با بینش‌های ازتجاعی است سوء‌استفاده‌های جنسی از نوجوانان در محیط‌های کاری در حکومت‌هایی مثل حکومت اسلامی رایج است.

خود سانسوری و سانسور رسمی در کشورهایی نظیر حکومت اسلامی برای سرپوش گذاشتن بر حقایق و عدم دسترسی به اطلاعات و آمار شفاف به‌طور آشکاری نقض حقوق بشر را نشان می‌دهد و...

 

تنش جدید در روابط اسرائیل و فلسطین

به‌رسمیت شناختن اورشلیم، به‌عنوان پایتخت اسرائیل از سوی ترامپ، باعث تنش‌ها و درگیری‌های گسترده گردید. دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا چهارشنبه ششم دسامبر 2017 گفت که اورشلیم‌(بیت‌المقدس) را به‌عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت می‌شناسد و دستور انتقال سفارت ایالات متحده از تل‌آویو به آن‌جا را صادر کرده است.

کنگره آمریکا در سال 1995 انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم را به تصویب رساند، اما روسای جمهوری قبلی آن را اجرا نکردند و هر شش ماه یکبار تعلیق اجرای مصوبه کنگره را امضاء کردند. پرزیدنت ترامپ نیز یک بار این تعلیق شش ماه را امضاء کرد و این تعلیق روز دوشنبه به پایان رسید.

اعلام ترامپ در حالی است که، در سال 1948 میلادی اسرائیل کنترل بخش غربی و اردن کنترل بخش شرقی اورشلیم را در اختیار گرفت. اسرائیل که این شهر را پایتخت ابدی خود می‌داند، پس از جنگ سال 1967 کنترل بخش شرقی آن را نیز در دست گرفت.

اورشلیم به دلیل وجود اماکن مذهبی و تاریخی در آن، برای یهودیان، مسیحیان و هم‌چنین برای مسلمانان شهری بسیار مقدس است، و سازمان ملل متحد زمانی پیشنهاد کرده بود که یک شهر بین‌المللی باقی بماند.

گفتنی است رییس جمهور آمریکا، با وجود قطعنامه شماره 478 شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر غیرقانونی بودن الحاق اورشلیم شرقی به اسرائیل و اعلام آن به‌عنوان پایتخت این کشور، ادعا کرد: «زمان به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل فرارسیده است.» ترامپ، هم‌چنین دستور داده آمادگی لازم برای انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم صورت گیرد.

 

نشست عمومی سازمان ملل علیه انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم

روز پنج‌شنبه 21 دسامبر - 30، آذر نشست اضطراری مجمع عمومی سازمان ملل متحد با موضوع بررسی انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم به درخواست کشورهای ترکیه و یمن برگزار شد. با وجود این‌که متن پیش‌نویس قطع‌نامه‌ای که در این نشست مطرح شد نامی از ریاست جمهوری آمریکا نمی‌آورد، اکثریت کشورهای عضو در صحن سازمان ملل علیه تصمیم دونالد ترامپ برای انتقال سفارت کشورش به اورشلیم موضع گرفتند.

با وجود تهدیدهای نیکی هیلی، نماینده دائم ایالات متحده در سازمان ملل که گفته بود واشنگتن دی.سی نام کشورهایی که علیه آمریکا رای دهند را از یاد نخواهد بود، 128 کشور به پیش‌نویس قطع‌نامه مطرح شده در این جلسه رای مثبت، 35 کشور رای ممتنع و 9 کشور رای منفی دادند.

نماینده ایالات متحده آمریکا پیش از رای‌گیری با اشاره به کمک‌های مالی آمریکا به برخی از کشورهای عضو گفت: «ما وظیفه داریم که برای سرمایه‌گذاری‌هایمان بیش‌تر طلب کنیم. اگر سرمایه‌گذاری‌های ما ناکام بماند، ناچار می‌شویم که منابع خود را به شیوه‌های مولدتری مصرف کنیم. اکنون‌که این قطع‌نامه پیش روی ماست به این‌ها می‌توانیم فکر کنیم.»

خود دونالد ترامپ هم یک روز پیش از این رأی‌گیری مقابل خبرنگاران هم سازمان ملل و هم کشورهای عضو را به کاهش بودجه دریافتی از آمریکا تهدید کرد: «آن‌ها صدها میلیون دلار و حتی میلیاردها دلار از ما پول می‌گیرند و بعد علیه ما رأی می‌دهند. بسیار خوب، ما در حال تماشای این رای‌ها هستیم. بگذارید علیه ما رای بدهند. خیالی نیست. این موجب خواهد شد که ما پول بیش‌تری پس‌انداز کنیم.»

 

محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، بلافاصله پس از مشخص شدن نتیجه رای‌گیری، آن را «پیروزی برای فلسطین» توصیف کرد. دفتر نخست‌وزیر اسرائیل هم در بیانیه‌ای، ضمن تشکر مجدد از ترامپ، تصمیم سازمان ملل را «مردود» شناخت و در عین حال رضایت خود را نسبت به تعداد زیادی از کشورهایی که به این تصمیم رأی ندادند اعلام کرد.

35 کشور از جمله کانادا، که مقامات فلسطینی انتظار داشتند از موضع آمریکا حمایت کنند، رأی ممتنع دادند. نمایندگان کشورهای ممتنع، از جمله مکزیک، بیش‌تر در تریبون سازمان ملل از حرکت یک‌جانبه ترامپ در به رسمیت دادن به اورشلیم به‌عنوان پایتخت اسرائیل انتقاد کردند و آن را خلاف قوانین بین‌المللی قطعنامه‌های پیشین سازمان ملل دانستند. 21 کشور در رای‌گیری حضور نداشتند.

 

اورشلیم در چهارراه جنگ‌های مذهبی و امپراطوری

شایان ذکر است که در طول تاریخ شهر اورشلیم در چهارراه جنگ‌های مذهبی و امپراطوری بوده، 23 بار محاصره شده، 52 بار تحت تهاجم قرار گرفته و 42 بار تسخیر شده و سقوط کرده است: رومی‌ها، بیزانسی‌ها، اعراب، صلیبیون، مملوک‌ها، عثمانی‌ها، بریتانیایی‌ها؟ و البته فلسطینی‌ها که اروشلیم پایتخت کشور‌شان است.

مسأله بیت‌المقدس به ویژه پس از جنگ شش روزه 1967 برجسته شد. در جریان این جنگ،  19 سال پس از «نکبه»، اسرائیل توانست در روزهای موسوم به «نکسه» اورشلیم شرقی را اشغال و کند. بخش غربی پیش‌تر در سال 1948، به دست اسرائیلی‌ها افتاده بود. تا پیش از آن، سازمان ملل اورشلیم را یک منطقه ویژه بین‌المللی تعریف کرده بود.

«نکبه» موج اول اشغال و اخراج فلسطینیان در سال‌های 1947 تا 1949 به معنای «فاجعه» است؛ «نکسه» به معنای وخیم‌تر و عمیق‌تر شدن فاجعه، به همین موج دوم اشغال و اخراج فلسطینیان از سرزمین‌شان در جریان جنگ 6 روزه اشاره دارد؛ بسیاری از آوارگان جدید ساکنان اورشلیم شرقی بودند. سیر اتفافات در نیم قرن گذشته و با توجه به سیاست‌های جمعیتی و فضایی اسرائیل نشان می‌دهد که «نکسه» به شکلی دائمی و پیوسته ادامه داشته است.

عالبا در معادله صلح، بخش غربی متعلق به اسرائیل و بخش شرقی متعلق به دولت آینده فلسطینی تصور می‌شود؛ از اوایل دهه 1980، اما حاکمیت اسرائیل، هر دو بخش اروشلیم شرقی و اورشلیم غربی را به‌عنوان یک واحد بخشی از خاک خود حساب می‌کند، اقدامی که البته شورای عالی امنیت آن را در قطعنامه‌های 252، 476 و 478 خود «فاقد اعتبار» دانسته و محکوم کرده است.

 

گواتمالا، اعلام کرد سفارت خود در اسرائیل را از تل‌آویو، به شهر اورشلیم منتقل می‌کند

گواتمالا اولین کشوری است که بعد از ایالات متحده، اعلام کرد سفارت خود در اسرائیل را از تل‌آویو، به شهر اورشلیم منتقل می کند.

جیمی مورالس رییس جمهوری این کشور آمریکای مرکزی این خبر را بعد از گفتگو با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل اعلام کرد.

گواتمالا یکی از هفت کشوری بود که به همراه آمریکا و اسرائیل، علیه قطعنامه سازمان ملل برای رد پایتختی اورشلیم رای داده بود.

 

پیش‌تر جمهوری چک نیز، بعد از اعلام پرزیدنت ترامپ اعلام کرد اورشلیم را به عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت می‌شناسد، اما برای انتقال سفارت به این شهر بعد از جلسه و گفت‌وگو با متحدان جهانی، تصمیم خود را اتخاذ خواهد کرد.

 

نشست سازمان همکاری اسلامی در استانبول

روز چهارشنبه 22 آذر به دعوت اردوغان «نشست فوق‌العاده سازمان همکاری اسلامی» در استانبول با شرکت نمایندگان 48 دولت اسلامی برگزار شد. این نشست در واکنش به تصمیم ترامپ مبنی بر به رسمیت شناختن شهر قُدس به عنوان پایتخت اسرائیل و انتقال سفارت آمریکا به آن‌جا فراخوان داده شده بود، دولت‌های شرکت‌کننده تصمیم ترامپ را غیر مسئولانه ارزیابی نمودند و آنرا محکوم کردند. از نظر آنان این تصمیم به تقویت تندروی و تروریزم کمک خواهد کرد و از آمریکا خواستند این تصمیم را لغو کند.

 

Description: http://payaam.org/sokhanroz/2017/img/298.jpg Description: https://www.radiozamaneh.com/u/wp-content/uploads/2017/01/erdogan.jpg

خواب‌های عثمانی‌گری اردوغان

 

بدون شک تصمیم ترامپ، اقدامی در جهت به رسمیت شناختن اشغال‌گری و تداوم پایمال کردن حقوق مردم فلسطین از جانب اسرائیل است. اما در «نشست سازمان همکاری اسلامی»، آن‌چه کم‌تر از هرموضوع دیگری از آن صحبت به میان آمد، حقوق مردم فلسطین و سرنوشت مردم آواره این منطقه بود. در مقابل تم اصلی صحبت همه رهبران شرکت‌کننده در این تجمع ارتجاعی دفاع از مسجد القصی به مثابه یکی از نمادهای اسلامی بود. همان مسجدی که حکومت اسلامی سال‌هاست تحت نام به‌اصطلاح آزادسازی آن، سیاست‌های مداخله‌جویانه و جنگ افروزانه خود را پیش می‌برد. 

واضح است که تصمیم ترامپ تصمیمی سیاسی و در راستای سیاست‌های تاکنونی آمریکا در قبال اسرائیل بوده و در چهارچوب بده و بستان‌ها در تحولات آتی منطقه و بر اساس مصالح خودش اتخاذ شده است. با وجود این که دولت ترامپ در تبلیغات خود این تصمیم را در جهت خدمت به به‌اصطلاح پروسه «صلح» اسرائیل و فلسطین نام می‌برد، اما این تصمیم ترامپ در ضدیت آشکار با مصالح و منافع مردم ستم‌دیده فلسطین و سرنوشت آنان است. این تصمیم به نفاق و دشمنی بیش‌تری میان مردم فلسطین و اسرائیل منجر می‌شود، خشونت بیش‌تری را موجب خواهد شد و تعداد بیش‌تری از مردم قربانی خواهند شد.

 

بحران در سیاست خارجی ترکیه

مدت‌هاست بین ترکیه و کشورهای غربی به‌خصوص آمریکا شکافی عمیق شکل گرفته است. تقریبا روزی نیست که رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه علیه رییس جمهور آمریکا و سیاست‌هایش سخنی به میان نیاورد.

کانون‌های تنش در مناسبات ترکیه با دیگر بازیگران اصلی منطقه‌ای و بین‌المللی از چرخشی بزرگ در سیاست خارجی ترکیه خبر می‌دهد. چرخشی که به دنبال تشدید اختلافات ترکیه با آمریکا بر سر استرداد فتح‌الله گولن و پرونده رضا ضراب، تضعیف قدرت چانه‌زنی و امتیازگیری ترکیه در برابر روسیه و آمریکا در سوریه، کم رنگ شدن دورنمای عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا و نیز سرایت مجموع این نارضایتی‌ها به قضیه به رسمیت شناختن اورشلیم به‌عنوان پایتخت اسرائیل از سوی آمریکا، دولت اردوغان را با «بحران بی‌اعتمادی» در نوع نگرش خود به عرصه روابط بین‌الملل روبرو ساخته است.

حزب حاکم عدالت و توسعه در سال 2002، با هدف تبدیل ترکیه به موفق‌ترین الگو در خاورمیانه از طریق پیروی از اصول سه گانه سکولاریسم، دموکراسی، و بازار آزاد زمام قدرت را در دست گرفت. ترکیه با ثبت رشد تولید ناخالص داخلی تقریبا 9 درصدی در سال 2010 خود را به‌عنوان یکی از رو به رشدترین اقتصادهای جهان معرفی کرده بود. رهبران ترکیه با پیش‌برد اصلاحات سیاسی و قانون اساسی نیز توانسته بودند حکم اعدام را از میان برداشته و با گشایش فصلی نو در موضوع حقوق شهروندی مردم کرد عملا کشورشان را در مسیر پیوستن به اتحادیه اروپا قرار دهند. بین سال‌های 2005 تا 2010 ترکیه حتی برای عادی سازی مناسبات با ارمنستان دشمن دیرینه خود نیز گام برداشته بود.

موج تحولات و دگرگونی‌های بهار عربی اگرچه به مروز زمان به عقب‌گرد دموکراسی در منطقه انجامید. اما برای ترکیه در آن سال های آغازین فرصتی فراهم کرد تا نظریه عمق استراتژیک را در بوته آزمایش قرار دهد. با روی کار آمدن محمد مرسی و حزب اخوان‌المسلمین در مصر‌(حزب مورد حمایت اردوغان) بارقه‌هایی از امید در میان رهبران ترکیه برای بسط نفوذ قدرت نرم این کشور در منطقه روشن شد. رویای نئوعثمانی» اردوغان و داوود اوغلو با صدور تفکر اخوان‌المسلمینی به کشورهایی که دست‌خوش تحولات بهار عربی شده بودند به واقعیت نزدیک‌تر می‌شد. تفکر اخوان‌المسلمین همان تفکری بود که بنای ایدئولوژی حزب عدالت و توسعه را تشکیل می‌داد. اما ترکیه می‌خواست نسخه‌ای تازه و مدرن از آن ارائه دهد، نسخه‌ای که ظاهرا نه تنها بین اسلام و نئولیبرالیسم تضاد زیادی متصور نبود، بلکه پیشرو و مترقی نیز بود.

با بروز جنگ داخلی در سوریه دولت ترکیه باز هم به حمایت از احزاب و گروه‌های سیاسی وابسته به اخوان‌المسلمین در سوریه پرداخت و آشکارا خواستار روی کارآمدن این احزاب به جای حزب حاکم بعث به رهبری بشار اسد شد. داوود اوغلو با اطمینان خاطر از برکناری اسد «ظرف چند ماه» سخن می‌گفت و معتقد بود با توجه به سرکوب اعتراضات مردمی و نقض حقوق بشر توسط حکومت اسد، ائتلاف ناتو به رهبری آمریکا دیر یا زود گزینه مداخله نظامی در سوریه به سبک لیبی را در دستور کار قرار خواهد داد.

دولت اردوغان که در بعد سیاست خارجی در سوریه در تنگنای استراتژیک گیر کرده بود در ژوئیه 2016 شاهد کودتای نظامی بود. یک سال بعد در اوت 2016، به دنبال تداوم پشتیبانی آمریکا از نیروهای کرد سوریه ترکیه عملیات نظامی موسوم به «سپر فرات» را با هدف مقابله با داعش و نیروهای کرد از طریق ایجاد منطقه حائل در شمال سوریه آغاز کرد. اختلاف بین آمریکا و ترکیه در جنگ سوریه از یک‌سو و انتقادات مقامات آمریکایی و اروپایی از ترکیه به دلیل سرکوب های فراگیر وجهه ترکیه را به عنوان کشوری متعهد به موازین حقوق بشر و دموکراسی زیر سئوال برد. مقامات ارشد اتحادیه اروپا نیز از توقف مذاکرات الحاقی برای عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا خبر دادند، امری که به بی‌اعتمادی میان ترکیه و غرب دامن زد.

چالش‌های دشوار ترکیه در سوریه و نیز دگرگونی‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی این کشور در دوران پس از کودتا به تدریج محدودیت‌های دکترین «عمق استراتژیک» را آشکار ساخت. زمانی که روسیه با ورودش به عرصه رقابت ژئوپلیتیک در سوریه توازن قوا را به نفع خود، اسد و بعدها ایران تغییر داد، ترکیه قدرت چانه‌زنی و برد استراتژیک خود را به‌طور قابل ملاحظه‌ای از دست داد تا جایی که امروز با وجود وجود هم‌گرایی این کشور با روسیه و ایران، آنکارا در بسیاری از تصمیم‌گیری‌های خود‌(به‌طور مثال مداخله نظامی در عِفرین) باید با هماهنگی و مشورت با پوتین در چهارچوب مذاکرات آستانه اقدام کند. به رغم وجود هم‌گرایی بین آنکارا و مسکو ذکر این نکته ضروری‌ست که ترکیه هنوز نسبت به رویکرد روسیه در قبال آینده کردهای سوریه بی‌اعتماد است.

سران حزب عدالت و توسعه که می‌خواستند ترکیه را به قدرت اول منطقه تبدیل کنند و به هیچ سناریویی جز برکناری اسد راضی نبودند اکنون به هیچ یک از اهداف سیاست خارجی بلند پروازانه خود دست نیافته‌اند. علاوه بر این، بی‌اعتمادی بین ترکیه و آمریکا به دلیل اتهامات رضا ضراب به اردوغان و نزدیکانش، هم‌گرایی ترکیه با ایران و روسیه، و تلاش ترکیه برای خرید سامانه اس-400 از روسیه به اوج خود رسیده است.

اکنون اردوغان و هم‌فکرانش رویای پیوستن به اتحادیه اروپا و بدل شدن به قدرت اول خاورمیانه را حداقل برای مدتی طولانی تمام شده می‌بینند از دو فاکتور اسلام‌گرایی و آمریکا‌ستیزی به‌عنوان عناصر اصلی سیاست خارجی نوین ترکیه برای یافتن هم‌پیمانانی هم رای در منطقه، تحکیم موقعیت حامیان خود در داخل ترکیه و تصاحب بی‌قید و بند قدرت در این کشور بهره می‌گیرند. اما باید دید سیاست خارجی ترکیه با وجود مشکلات اقتصادی، سیاسی و امنیتی پیش رو چگونه خواهد توانست از عمق بی‌اعتمادی و حس ناامنی خود بکاهد.

 

ترکیه بزرگ‌ترین زندان روزنامه‌نگاران در جهان شناخته شد

کمیته حمایت از روزنامه‌نگاران، یک نهاد غیردولتی مستقر در آمریکا، در گزارش سالانه خود، برای دومین سال پیاپی، ترکیه را به‌عنوان بزرگ‌ترین زندان روزنامه‌نگاران در جهان معرفی کرد.

Description: media

اعتراض به زندانی شدن روزنامه نگاران در ترکیه

 

دولت ترکیه 2750 تن از کارکنان دولت را اخراج کرد

اخراج کارکنان دولتی در ترکیه به بهانه مشارکت در کودتای نافرجام 15 ژوئیه  2016 و ارتباط با گروه‌های «تروریستی» هنوز ادامه دارد. در تازه‌ترین مورد دولت ترکیه 2750 تن از کارکنان دولتی را اخراج کرد.

روز یک‌شنبه 24 دسامبر، دولت ترکیه دو دستورالعمل جدید و مهم صادر کرد. این دستورالعمل‌ها که در زمان وضعیت فوق‌العاده به منزله قانون عمل می‌کنند، در روزنامه‌‌های رسمی این کشور منتشر شده است.

روزنامه‌های ترکیه با استناد به دستورالعمل‌های جدید گزارش داده‌اند که 2766 تن از کارکنان دولت اخراج شده‌اند و 115 نفر اخراجی نیز دوباره به سرکار خود بازگشته‌اند. طبق همین گزارش 341 کارمند سازمان امور دینی کشور اخراج شده و 18 نفر نیز به سر کار خود بازگشته‌اند. 637 نظامی و 105 دانشگاهی نیز اخراج شده‌اند.

برخی از کارکنان وزارت‌خانه‌های خارجه، کشور و دفاع نیز در میان اخراج‌شدگان هستند. این افراد به ارتباط با گروه‌های «تروریستی» متهم شده‌اند.

علاوه بر افراد اخراج شده، 17 انجمن ‌و بنیاد از جمله دو روزنامه هم بسته شده‌اند.

 

Description: Türkei Putschversuch (picture-alliance/abaca/F. Uludaglar)

اولین تصویر از شامگاه 15 ژوئیه 2016، استقرار خودروهای زرهی روی پل بسفر

 

دولت ترکیه مدعی شده است که در سال آینده 110 هزار کارمند جدید در حوزه‌هایی مانند آموزش و پرورش، بهداشت و درمان و وزارت دادگستری استخدام کند.

بینالی ییلدریم، نخست وزیر ترکیه گفته است که استخدام‌ نیروهای تازه از جمله در بخش‌های آموزش و پرورش، پزشکی و قضایی خواهد بود. به گفته ییلدریم، 20 هزار آموزگار جدید، 36 هزار پرسنل تازه در بخش بهداشت و درمان و 15 هزار نفر در وزارت دادگستری استخدام خواهند شد.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، این دستورالعمل‌ها در چارچوب وضعیت فوق‌العاده صادر شده است. مجلس ترکیه در ماه اکتبر با طرح دولت برای تمدید وضعیت فوق‌العاده تا دست‌کم 19 ژانویه موافقت کرد.

آنکارا پس از کودتای نافرجام و یا تحت کنترل از بالا، 15 ژوئیه 2016،‌ اخراج‌های سراسری کارمندان دولت را آغاز کرد. پس از این کودتا بیش از 140 هزار نفر از کارکنان دولت از جمله قاضی، آموزگار، دانشگاهی و محقق در ترکیه اخراج شدند و بیش از 55 هزار نفر از جمله روزنامه‌نگاران و دانشگاهیان مخالف دولت دستگیر شدند.

اغلب دستگیرشدگان به همکاری با فتح‌الله گولن متهم شدند. دولت ترکیه فتح‌الله گولن، واعظ ترک مقیم پنسیلوانیای آمریکا را مسئول کودتای ناموفق 15 ژوئیه 2016 می‌داند.

در جریان این کودتا بیش از 249 نفر کشته و بیش از 2 هزار نفر زخمی شدند.

منتقدان می‌گویند، رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه به بهانه کودتا وضعیت فوق‌العاده اعلام کرده تا بتواند مخالفان خود را پاک‌سازی و کردهای مخالف دولت و روزنامه‌نگاران مستقل را سرکوب کند. نهادهای بین‌المللی از رفتار دولت ترکیه انتقاد می‌کنند.

 

«رضا ضراب» جعبه سیاه حکومت اسلامی ایران و ترکیه

رضا ضراب، تاجر اهل ترکیه و ایرانی‌تبار که در آمریکا زندانی است بعد از چند هفته در دادگاه فدرال نیویورک حاضر شد،‌ اما نه در مقام متهم بلکه به‌عنوان شاهد علیه شرکای سابق خود شهادت داد و بخشی از سیستمی که او و شرکایش برای دور زدن تحریم‌های بین المللی علیه حکومت اسلامی ایران را شرح دهد.

ضراب در دادگاه گفت بعد از چند معامله با نهادهای ایرانی، با مقام‌های ارشد حکومت اسلامی ایران دیدار داشت. او ضمن اشاره به نام محمود بهمنی رییس بانک مرکزی، به ملاقات با محمود احمدی نژاد رییس جمهوری وقت ایران نیز اشاره کرد.

نام رضا ضراب در ایران، به همراه بابک زنجانی تاجری که در سال‌های اخیر به ثروت رسید، مطرح شد. رسانه‌های ‌ایران او را شریک زنجانی معرفی کردند که به او برای انتقال پول فروش نفت ایران در دوره ریاست جمهوری احمدی‌نژاد کمک می‌کرد.

 

Description: ترکیه

 

ضراب سال 2015، به همراه دوستان خود سفری به فلوریدای آمریکا داشت که توسط آمریکا دستگیر شد. دادستانی آمریکا آقای ضراب و چند نفر دیگر را متهم کرده در سال‌های 2010 تا 2015 که حکومت اسلامی ایران تحت تحریم برای برنامه هسته‌ای خود بود، چندین میلیارد دلار پول فروش نفت ایران را جابه‌جا کرده‌اند.

دادستان‌های آمریکا می‌گویند در این پرونده غیر از ضراب مقام‌های ارشد حکومت اسلامی ایران و ترکیه نیز نقش دارند.

عمده فعالیت پول‌شویی و انتقال پول‌های حکومت اسلامی ایران از طریق ترکیه صورت گرفته است. در پرونده دورزدن تحریم‌ها، 9 نفر متهم هستند که تنها «رضا ضراب» و «محمد هاکان آتیلا» در بازداشت هستند. از دیگر متهمان مهم این پرونده «محمد ظفر چاغلایان» وزیر سابق اقتصاد ترکیه است.

رجب طیب اردوغان، از ابتدای بازداشت ضراب نگرانی خود را اعلام کرد. شاید بخشی از نگرانی ریيس جمهوری ترکیه اعترافات احتمالی رضا ضراب علیه شرکای خود در ترکیه باشد.

ضراب در جلسه چهارشنبه در بخشی از شهادت خود گفت بیش از 50 میلیون دلار به محمد ظفر چاغلایان وزیر وقت اقتصاد ترکیه، برای انتقال طلا به ایران رشوه داده است. وزیر وقت اقتصاد ترکیه هم در مقابل کمک کرده که او با «هالک‌ بانک» توافقی انجام بدهد که ایران بتواند از این طریق با انتقال طلا، پول خود را در خارج خرج کند.

دولت ترکیه این اتهام را رد کرده می‌گوید وزیر اقتصاد در چارچوب قوانین ترکیه اقدام کرده و اشاره‌ای به رشوه پنجاه میلیونی نکرده است.

ضراب از حامیان اردوغان بود و سال 2012 نیز که ضراب و پنجاه نفر دیگر به جرم قاچاق دستگیر شدند، این اردوغان بود که به کمک او آمد.

مایکل موکاسی دادستان سابق کل آمریکا و رودی جولیانی شهردار سابق نیویورک که از نزدیکان دولت دونالد ترامپ محسوب می‌شود، از جمله وکلای رضا ضراب هستند.

رضا ضراب، تاجر ایرانی ترکیه ای، که شاهد اصلی دولت آمریکا در پرونده یک میلیارد دلاری نفت در برابر طلا در نقض تحریم‌های آمریکا علیه ایران است می‌گوید پس از آغاز به همکاری با دادستان‌ها در بازداشتگاه فدرال در بروکلین، تهدید به مرگ شد.

نیویورک تایمز نوشت: ضراب پنج‌شنبه در دادگاه گفت به یک هم سلولی او دستور داده شده بود با چاقو او را بکشد. او خطاب به هیات منصفه تاکید کرد: «داشتم جانم را از دست می‌دادم. او گفت شنیده بود که من همکاری می‌کنم و به این خاطر قصد کشتن من را دارد.»

او پس از این تهدید از زندان بروکلین به یک مرکز اف بی آی در منطقه‌ای نامعلوم منتقل شد.

رضا ضراب 34 ساله در دادگاه خود گفت اگر او تصمیم به همکاری با دادستان‌ها نگرفته بود مورد تهدید قرار نمی‌گرفت.

یکی از دادستان‌ها از او پرسید: «ولی آیا شما تصمیم گرفتید در هر صورت به عنوان شاهد حاضر شوید؟»

ضراب پاسخ داد: «من این‌جا هستم. بله جناب.»

شهادت ضراب از نقش مقام‌های ارشد ترکیه از جمله رجب طیب اردوغان در پرونده دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران پرده برداشت.

رضا ضراب، تاجر ایرانی ترکیه ای، به دادگاهی در نیویورک گفته است ایران در اوج تحریم‌های آمریکا از طریق یک شبکه وسیع پول‌شویی به بازار مالی جهان دسترسی پیدا کرده بود. ضراب مدعی شد که به عنوان بخشی از این عملیات چند میلیارد دلاری به وزیر اقتصاد ترکیه پنجاه میلیون یورو رشوه داده بود.

رضا ضراب در این پرونده که رابطه واشنگتن و آنکارا را پر تنش کرده است به کلاهبرداری بانکی و پول‌شویی متهم بود ولی با دادستان‌های فدرال به توافق رسید تا به‌عنوان شاهد در دادگاه علیه مهمت هاکان آتیلا نایب رییس هالک بانک، دیگر متهم پرونده، شهادت بدهد.

بکیر بزداغ، معاون نخست وزیر ترکیه، در نخستین واکنش به اظهارات رضا ضراب گفت این دادگاه یک نمایش و توطئه‌ای علیه ترکیه و رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه، است.

سی ان ان ترک، به نقل از اردوغان گفت ترکیه تحریم‌های آمریکا علیه ایران را نقض نکرده است و «اقدام درست را انجام داد.»

مقام‌های ارشد دولتی در ترکیه و رسانه‌های طرفدار دولت به این دادگاه به عنوان توطئه‌ای نگاه می‌کنند که مدارک و شواهد آن توسط اعضای جنبش فتح‌الله گولن در پلیس و قوه قضاییه ترکیه به‌طور غیرقانونی تهیه شده است.

 

همه‌پرسی در اقلیم کردستان عراق برای استقلال

همه‌پرسی مناقشه‌برانگیز استقلال کردستان عراق روز 25 سپتامبر - 3 مهر 1396، در سه استان اربیل، سلیمانیه و دهوک، به اضافه «مناطق مورد مناقشه» با بغداد از جمله کرکوک، برگزار شد. حدود 72 درصد از بیش از 5 میلیون و 200 هزار واجد شرایط ، در این همه‌پرسی شرکت کردند و بیش از 93 درصد از آنان به «استقلال» کردستان عراق رای مثبت دادند.

پس از واقعه اقلیم کردستان عراق، در محاصره نیروها شیعی و ارتش‌های عراق، ایران و ترکیه قرار گرفت و مانع اجرای این همه پرسی شدند.

دولت مرکزی عراق از زمان برگزاری همه‌پرسی استقلال کردستان اقلیم کردستان را مورد تحریم قرار داد. در این همه‌پرسی اکثریت بالا با موافقان استقلال بود اما بغداد نیروهای نظامی خود را به منطقه فرستاد و شهر نفت‌خیز کرکوک را که از سال 2014 در دست کردها بود تصرف کرد و پروازهای مستقیم به کردستان را نیز ممنوع اعلام کرد.

پس از مداخله نظامی ارتش عراق و نیروهای شیعه حشد شعبی تحت کنترل سپاه قدس حکومت اسلامی ایران و در پی آن کاهش درآمدهای نفتی، صادرات نفت اقلیم کردستان 400 هزار بشکه کاهش یافت.

 

جایزه حکومت اسلامی ایران از سرکوب همه‌پرسی استقلال کردستان عراق!

حکومت اسلامی ایران و عراق، بر سر انتقال نفت کرکوک به ایران به توافق رسیدند. جبار اللعیبی، وزیر نفت عراق اعلام کرد که عراق به زودی روزانه بین 30 تا 60 هزار بشکه نفت خام به ایران صادر خواهد کرد.

جبارالعیبی، وزیر نفت عراق می‌گوید قراداد نقتی امضاء شده بین ایران و عراق یک‌ساله و قابل تمدید است. عراق به زودی انتقال نفت کرکوک به پالایشگاه کرمانشاه را آغاز خواهد کرد.

گفتنی است نیروهای ارتش عراق و شبه‌نظامیان شیعه حشدالشعبی تحت فرماندهی سپاه قدس حکومت اسلامی ایران، برخی از میادین نفتی کرکوک را در اکتبر سال جاری دوباره تصاحب کردند.

مناطق کرکوک در حال حاضر حدود 430 هزار بشکه نفت در روز ظرفیت تولید دارد که بخشی از آن به پالایشگاه کرمانشاه منتقل می‌شود. براساس قراردادی که اخیرا در تهران بین عراق و ایران امضاء شد قرار شده است بین 30 تا 60 هزار بشکه در روز نفت عراق به پالایشگاه کرمانشاه منتقل شود و به همین میزان هم ایران نفت خود را به مشتریان عراق در خلیج فارس تحویل خواهد داد.

 

هشدار دولت عراق درباره معاملات نفتی شرکت‌های خارجی با اقلیم کردستان

وزارت نفت عراق به شرکت‌های خارجی هشدار داد که از امضای قراردادهای نفتی با اقلیم کردستان پرهیز کنند. یک روز پیش از این، شرکت دولتی "روس‌نفت" روسیه از امضای یک قرارداد نفتی میلیونی با دولت محلی کردستان خبر داده بود.

جبار علی اللعیبی، وزیر نفت عراق، روز پنجشنبه 19 اکتبر 2017 – 27 مهر 1396، با صدور بیانیه‌ای اقدام «برخی شرکت‌های خارجی» در امضای قراردادهای نفتی در این کشور را بدون اطلاع دولت مرکزی و وزارت نفت عراق، «غیرمسئولانه» و «دخالت آشکار» در امور داخلی کشورش خواند.

وزیر نفت عراق تاکید کرد که اختیار قانونی برای امضای قرارداد و توافق‌نامه در حوزه‌های نفتی و گازی این کشور تنها در انحصار دولت مرکزی و وزارتخانه تحت امر اوست. اللعیبی هشدار داد که چنین توافق‌ها و قراردادهایی برای دولت فدرال «غیرقانونی و غیرالزام‌آور» بوده و حق اقدامات حقوقی داخلی و بین‌المللی برای بغداد محفوظ خواهد بود.

شرکت دولتی «روس‌نفت» روسیه، با وجود اوج‌گیری مناقشه میان دولت مرکزی و دولت محلی کردستان بر سر «همه‌پرسی استقلال»، اعلام کرد که یک قرارداد هنگفت نفتی را با دولت محلی اقلیم کردستان امضاء کرده است. این قرارداد بر سر اکتشاف و تولید در 5 بلوک نفتی این منطقه بسته شده است.

قرار است تولید آزمایشی نفت در این مناطق سال 2018 میلادی آغاز شود. طبق برآوردها، از این 5 بلوک نفتی حدود 670 میلیون بشکه نفت استخراج خواهد شد. طبق این قرارداد دوجانبه، «روس‌نفت» هزینه‌های مراحل مختلف پروژه‌ها را بالغ بر 400 میلیون دلار تقبل خواهد کرد.

به گزارش رویترز، پیش‌بینی می‌شود که این شرکت دولتی روسی بتواند 200 میلیون دلار از هزینه‌های خود را از راه فروش نفت این منطقه دریافت کند. طبق همین گزارش، اقلیم کردستان عراق و «روس‌نفت» بر سر پروژه‌های دیگری، از جمله تکمیل توسعه میدان‌های نفتی در سال 2021 میلادی، به توافق رسیده‌اند.

 

دولت محلی کردستان عراق از سال 2014 و مستقل از دولت مرکزی این کشور، اقدام به صدور نفت کرده است. شرکت روسی «روس‌نفت» نیز در سال جاری به جمع خریداران نفت کردستان عراق پیوسته است؛ معاملاتی که برای دولت خودمختار کردستان عراق صدها میلیون دلار درآمد ارزی داشته و دارد.

علاوه بر این، شرکت «روس‌نفت» از تصمیم خود برای گسترش دامنه فعالیت و سرمایه‌گذاری در کردستان عراق خبر داده بود. این شرکت ابراز تمایل کرده بود که تامین هزینه احداث خط لوله انتقال گاز به ترکیه و اروپا را تقبل کند. هزینه این پروژه بالغ بر یک میلیارد دلار تخمین زده شده است.

روسیه در جریان مناقشه دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان بر سر «همه‌پرسی استقلال» موضعی خویشتندارانه گرفت و از مخالفت یا موافقت آشکار رسمی با آن پرهیز کرد. اربیل سکوت مسکو را به رضایت تعبیر کرده است.

 

اعتراضات شدید در اقلیم کردستان عراق

معترضان کرد که در مخالفت با دولت اقلیم کردستان و به سود استعفای آن دست به تظاهرات زده بودند، در شهرهای اطراف سلیمانیه دفاتر دو حزب حاکم دموکرات و اتحادیه میهنی را به آتش کشیدند.

رویترز به نقل از رسانه‌های محلی کردستان نوشته است که این حملات در روز دوشنبه 18 دسامبر - 27 آذر در شهرهای اطراف سلیمانیه و حلبچه صورت گرفت و تظاهرکنندگان به دفاتر دو سازمان سیاسی دیگر کردستان نیز حمله کردند.

رسانه‌های محلی نوشته‌اند که معترضان مسیر اصلی بین اربیل و کرکوک را نیز بستند.

صبح دوشنبه نزدیک به سه هزار نفر در سلیمانیه گرد آمدند تا علیه دولت اقلیم کردستان تظاهرات کنند. این تظاهرات در اعتراض به وضعیت اقتصادی، سال‌ها ریاضت و تأخیر در پرداخت حقوق‌های کارمندان بخش خدمات عمومی انجام شد.

آموزگاران، کارکنان بیمارستان‌ها و دیگر کارمندان پرداخت حقوق خود را از دولت منطقه‌ای درخواست کردند. برخی گفته‌اند که حقوق آن‌ها بیش از سه سال است که پرداخت نشده است.

 

خبرگزاری رووداو کردستان گزارش داده است که به جز دفاتر حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی، دفاتر جنبش تغییر‌(گوران) و اتحادیه اسلامی کردستان نیز توسط معترضان خشمگین به آتش کشیده شدند.

عطا شیخ حسن، سخن‌گوی شورای رهبری حزب دموکرات کردستان گفته است که در حال حاضر کسی از معترضان در ارتباط با آتش‌سوزی دستگیر نشده است.

رووداو از درگیری معترضان با پلیس و نیروهای امنیتی در چند شهر گزارش داده است. در این گزارش گفته شده که دفاتر احزاب بزرگ کردستان در شهرستان پیراماگرون در شمال سلیمانیه به آتش کشیده شده‌اند.

ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی دود سیاه ناشی از این آتش‌سوزی‌ها را برفراز شهر نشان می‌دهند.

در شهر چمچمال، واقع در غرب سلیمانیه معترضان تظاهرات خود را از مرکز شهر آغاز کردند و سپس به یک مرکز برق در خارج از شهر حمله کردند.

Description: کارت قرمز علیه دولت اقلیم کردستان در دست تظاهرکنندگان معترض سلیمانیه

 

رووداو که به حزب دموکرات کردستان نزدیک است نوشته است که تمامی احزاب کرد اعلام کرده‌اند که به حقوق قانونی معلمان و سایر گروه‌های معترض احترام می‌گذارند، اما از مردم خواستند تا نارضایتی خود را از طریق مسالمت‌آمیز بیان کنند و از خشونت پرهیز کنند.

در مرکز سلیمانیه نیز پلیس با شلیک گاز اشک‌آور و با ماشین‌های آب‌پاش درصدد پراکنده کردن تظاهرکنندگان بر آمدند. برخی از تظاهرکنندگان نیز به سوی مأموران امنیتی سنگ پرتاب کردند. در این درگیری‌ها چند نفر مجروح شدند اما شمار آن‌ها معلوم نیست.

در سلیمانیه مقامات محلی تظاهرات معترضان را غیرقانونی خواندند اما مخالفان می‌گفتند به مجوز دولتی که مشروعیت ندارد نیازی ندارند.

 

دبیرکل سازمان ملل: سفرهای قاسم سلیمانی به عراق و سوریه نقض مقررات بین‌المللی است

آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد، به سفر آزادانه قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس شاخه برون مرزی سپاه پاسداران ایران به سوریه و عراق اعتراض کرده و آن را نقض قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد در ممنوع السفری سلیمانی دانست.

 

Description: https://www.tribunezamaneh.com/wp-content/uploads/2017/12/5-3-252x250.jpg

 

گوترش در عین حال بر ادامه پیگیری مسئله شلیک موشک‌های بالستیک ایرانی توسط حوثی‌ها از یمن به سعودی، تاکید کرد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، سه‌شنبه 12دسامبر، گوترش در گزارشی که به شورای امنیت ارائه کرد، گفت که ایران به‌طور کامل به توافق هسته‌ای احترام می‌گذارد. او در عین حال تایید نکردن پایبندی ایران به این توافق توسط دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا در دو ماه گذشته را «تهدید کننده آینده توافق» دانست.

ژوئیه 2015 ایران و گروه 1+5 (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه و چین، پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به علاوه آلمان) به توافقی دست یافتند که بر اساس آن در ازای محدود شدن برنامه اتمی ایران، تحریم‌های اعمال شده علیه این کشور به خاطر این توافق، لغو می‌شود.

گوترش در گزارش خود افزود در جلسه 18 دسامبر شورای امنیت، این مسئله را مطرح کرد که قاسم سلیمانی «با وجود ممنوع السفری، به سفر به عراق و سوریه ادامه داد.»

واشینگتن سپاه قدس و فرمانده‌اش قاسم سلیمانی را از سال 2007 و اتحادیه اروپا از سال 2011، در فهرست تروریست‌ها قرار داده‌اند.

سازمان ملل متحد سال گذشته حضور قاسم سلیمانی در عراق را «نقض تحریم‌های اعمال شده از سال 2007» دانست.

 

نماينده یمن در سازمان ملل: حوثی‌ها مسئول بحران انسانی در صنعا هستند.

یمن 28 میلیون جمعیت دارد که آن از مارس 2015، همواره با جنگ داخلی و حملات اتحاد برخی کشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی مواجه است.

کودکان و غیرنظامیان در یمن فقط به علت این جنگ‌های داخلی و خارجی نمی‌میرند، بلکه «کودکان را نجات دهید» تخمین زده است که هر روز 10 کودک از گرسنگی و بیماری ناشی از محاصره توسط ائتلاف عربستان سعوی که بندرهای ورودی را در شمال کشور مسدود کرده جان می‌بازند. حدود 50 هزار کودک گرفتار سوء‌تغذیه وجود دارند. مجموعا، 6 میلیون غیرنظامی به دلیل کمبود غذا در معرض خطر جدی قرار دارند.

خالد الیمانی، نماینده دائم یمن در سازمان ملل متحد، روز شنبه 9 دسامبر 2017 طی سخنان شبه نظامیان حوثی مورد حمایت ایران را مسئول اصلی خروج کارکنان سازمان ملل از صنعا دانست .

نماینده یمن گفت حوثی‌ها با ارتکاب جنایات فراوان پس از رویدادهای خونین اخیر در صنعا باعث شدند که کارکنان سازمان ملل متحد در این شهر احساس امنیت نکنند و از شهر خارج شوند.

الیمانی که در کنفرانس اهداء کنندگان به صندوق مرکزی سازمان ملل متحد، سخن‌رانی می‌کرد، گفت:«تخلیه کارکنان سازمان ملل متحد در زمانی که یمن با چندین چالش از جمله: نیازهای غذایی، نسبت بالای آمار سوء تغذیه، بدتر شدن وضعیت سلامتی و بهداشتی و عدم پرداخت دستمزدها و ناامن در مناطق تحت کنترل کودتاگران مواجه است، بر فعالیت‌های امدادی و بشردوستانه تأثیر منفی می‌گذارد.

الیمانی گفت متاسفانه پایتخت یمن اکنون توسط یک مشت شبه‌نظامی مسلح که دست به جنایت‌های ضد بشری متعددی عليه اعضاى کنگره خلق دست زده‌اند.

 

Description: Bildresultat för ‫تصاویری از یمن‬‎Description: Bildresultat för ‫حوثی های یمن و جمهوری اسلامی‬‎Description: Bildresultat för ‫جمهوری اسلامی ایران و یمن‬‎

 

شمار یمنی‌ها در آستانه قحطی از هشت میلیون نفر گذشته‌ است 

سازمان ملل می‌گوید 4/8 میلیون نفر از شهروندان یمنی در آستانه قحطی قرار گرفته‌اند و طرف‌های درگیر در آن کشور باید اجازه دهند تا کمک‌های انسان‌دوستانه بیش‌تری به دست غیرنظامیان برسد.

جیمی مک‌گولدریک، هماهنگ‌کننده ارشد ملل متحد در امور یمن، 20 آذر ماه می‌گوید محاصره یمن کاهش پیدا کرده، اما وضعیت هم‌چنان وخیم است.

پس از آن که شورشیان مذهبی حوثی، مورد حمایت حکومت اسلامی ایران، در میانه آبان‌ماه به سوی ریاض موشک شلیک کردند، ائتلاف به رهبری عربستان سعودی دست به محاصره کامل یمن زد. این ائتلاف ایران را متهم کرده‌ است که به ارسال تسلیحات برای شورشیان حوثی دست زده و به آن‌ها جنگ‌افزارهایی مانند موشک تحویل داده‌است. مقام‌های ایرانی این اتهام‌ها را رد کرده‌اند.

مک‌گولدریک، در بیانیه‌ای گفته است «ادامه محاصره بندرهای یمن، انتقال سوخت، غذا و نیازهای پزشکی و دارویی را محدود می‌کند؛ و به‌طور شدیدی به شمار افراد نیازمند کمک افزوده‌ است».

به گفته این مقام ارشد سازمان ملل در امور یمن «زندگی میلیون‌ها نفر، از جمله 4/8 میلیون یمنی که تنها یک گام با قحطی فاصله دارند، بستگی به توانایی ما برای ادامه کمک‌های انسان‌دوستانه، درمانی، آب آشامیدنی، غذا و مواد خوراکی و سرپناه دارد.»

شمار شهروندان یمنی در آستانه قحطی، آن‌طور که اکنون مک‌گولدریک اعلام کرده، نزدیک به نیم میلیون نفر بیش از واپسین رقم اعلام شده از سوی همین سازمان و نهادهای مدافع حقوق بشر است.

به‌گزارش رویترز، سازمان ملل می‌گوید کمبود مواد خوراکی در یمن، به‌خاطر ادامه درگیری‌ طرف‌ها و محاصره یمن، باعث شده تا بدترین بحران انسانی معاصر در جهان شکل گیرد.

سازمان ملل می‌گوید از زمان تشدید درگیری‌ها، ناشی از حمله ائتلاف به یمن پس از شورش حوثی‌ها و سرنگونی دولت عبدربه منصور هادی در صنعا، بیش از 10 هزار نفر کشته، بیش از دو میلیون نفر آواره و یک میلیون نفر با همه‌گیری وبا دست‌به‌گریبان شده‌اند.

 

مرگ عبدالله صالح

درگیری‌های بین طرفداران و صالح و حوثی‌ها، به خارج از شهر صنعا نیز گسترش پیدا کرد و در ادامه آن دوشنبه 4 دسامبر - 13 آذر، حوثی‌ها خانه علی عبدالله صالح را منفجر کرده و سپس وزارت کشور دولت حوثی‌ها در صنعا با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد که او در این درگیری‌ها در حین فرار کشته شده است.

در ژوئیه سال 1978، علی عبدالله صالح به‌عنوان رییس‌ جمهور یمن شمالی برگزیده شد. صالح حدود 33 سال بر یمن حکومت کرد، از سوءقصدها و حوادث بسیار از جمله جنگ داخلی 1994 جان سالم به در برد، اما موج اعتراضات بهار عربی در سال 2011 نیز نتوانست او را از صحنه سیاسی یمن خارج کند.

همکاری حزب علی عبدالله صالح، با گروه مسلح انصارالله حوثی‌ها، به سپتامبر 2014 برمی‌گردد که صالح و حزب او از تصرف صنعا به دست حوثی‌ها دفاع کردند. این ائتلاف تا آغاز مداخله نظامی عربستان در 26 مارس 2015 مخفی نگه داشته شد، اما در نهایت در ژوئیه 2016 به شکل رسمی اعلام وجود کرد. و از آن تاریخ به تناوب اخبار درگیری درونی میان طرفین منتشر شده است.

اواخر ماه اوت 2017، خبری منتشر شد مبنی بر این‌که صالح اعلام آمادگی کرده تا به میانجی‌گری کمیته‌ای متشکل از نمایندگان پنج عضو دائم شورای امنیت با عربستان سعودی گفتگو کند؛ آن هم در شرایطی که تا پیش از آن او هر گونه مذاکره‌ای را منوط به لغو قطع‌نامه 2216 شورای امنیت دانسته بود؛ قطع‌نامه‌ای که در آن تحریم تسلیحاتی شورشیان و مشروعیت ریاست ‌جمهوری عبد ربه منصور هادی، گزینه عربستان و غرب برای یمن، تصریح شده است.

این خبر و گمانه‌زنی در مورد تمایل صالح به مذاکره با ریاض، باعث ایجاد برخورد نظامی میان اعضای گارد ریاست‌ جمهوری علی عبدالله صالح با کمیته‌های حوثیان در 26 اوت شد.

در نهایت اختلافات به مرز انفجار رسید و صالح رسما در 30 نوامبر جدایی خود را از حوثی‌ها اعلام کرد، و این دور تازه‌ای از درگیری‌های نطامی میان نیروهای حامی صالح و جنبش انصارالله را رقم زد.

روز شنبه 2 دسامبر، صالح در پیامی تلویزیونی خطاب به نیروهای ائتلاف منطقه‌ای به رهبری عربستان ‌سعودی اعلام کرد که اگر حمله به شهروندان یمنی را متوقف کنند، او آماده است «فصل جدیدی» را در روابط با آن‌ها آغاز کند. آخرین پیام سیاسی صالح همین کلماتی بود که در پیام تلویزیونی‌اش بر زبان آورد، «شهروندان یمن در دو سال و نیم گذشته تلاش کردند بی‌‌مسئولیتی‌های حوثی‌ها را تاب بیاورند، اما این دیگر ممکن نیست.» اشاره او مشخصا به حملات موشکی حوثی‌ها علیه عربستان سعودی و امارات متحده عربی بود.

علی عبدالله صالح که از سال 1978 تا 27 فوریه 2012،  رییس جمهوری یمن بود، بعد از آن‌که به شیعیان حوثی یمن پشت کرد و با عربستان سعودی هم‌پیمان شد، در درگیری مسلحانه با حوثی‌های یمن به قتل رسید. کشته شدن صالح، جنگ یمن را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. او پیش از این در کنار حوثی‌ها با نیروهای دولتی یمن که عربستان سعودی و متحدانش از آن حمایت می‌کنند، می‌جنگید.

 

خوشحالی سران و مقامات حکومت اسلامی ایران از کشته شدن صالح

علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی در امور بین‌الملل، سه‌شنبه 14 آذر درباره رویدادهای روز گذشته در یمن که منجر به کشته شدن علی عبدالله صالح شد سخن گفت.

او گفت: «توطئه‌ای که توسط امارات و عربستان ساماندهی شده بود تا علی عبدالله صالح را بتواند از پشت به مبارزین و مردم خنجر زند، شکست خورد و او به سزای اعمال خود رسید.»

ولایتی، هم‌چنین افزود، یمنی‌ها «مراقبت می‌کنند که منافقینی که به اسم متحد در بین آن‌ها هستند این مبارزه را به شکست نکشانند.»

مشاور رهبر جمهوری اسلامی گفت: «قطعاً آینده کشور یمن براساس تصمیمی که ملت یمن می‌گیرند رقم می‌خورد و این تصمیم گیری‌ها ادامه خواهد داشت

محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران نیز روز سه‌شنبه با اشاره به تحولات اخیر در یمن گفت: «توطئه‌هایی که دشمنان در یمن علیه مبارزان یمنی و انصارالله انجام می‌دادند در نطفه خفه شد.»

فرمانده سپاه پاسداران ایران 2 آذرماه رسما گفته بود که ایران به حوثی‌های یمن خدمات مستشاری ارائه می‌دهد.

در جنگ یمن از یک‌سو حکومت اسلامی ایران از حوثی‌ها حمایت می‌کند و از سوی دیگر عربستان سعودی و متحدانش از دولت عبد ربه منصور هادی، رییس جمهوری کنونی یمن پشتیبانی می‌کنند.

فرمانده کل سپاه پاسداران با اشاره به این‌که در سوریه، یمن و بحرین از حکومت اسلامی ایران «الهام» گرفته شده به عربستان سعودی حمله کرد و گفت: «امروز جای تاسف دارد که یک کشور مسلمان منطقه یعنی عربستان سعودی خود را با دیگر کشورهای مسلمان منطقه درگیر کرده و به دنبال ایجاد ناامنی در این کشورها است.»

او افزود عربستان سعودی «به دستور و پشتیبانی‌های آمریکایی‌ها تفرقه را در منطقه ایجاد می‌کنند.»

 

کشته شدن یک کارشناس موشکی ایرانی در یمن

گزارشگر العربیه روز یک‌شنبه 10 دسامبر 2017 از کشته شدن یکی کارشناس ایرانی متخصص در بستن قطعات موشک در منطقه ارحب صنعا خبر داد. به‌گزارش العربیه به نقل از منابع یمنی این ایرانی که حسین خسروی نام دارد، طی بمباران هوایی نیروهای ائتلاف عربی به رهبری سعودی در اطراف صنعا کشته شد.

 

موشک‌های ایران در یمن

روز اول دسامبر خبرگزاری رویترز، اعلام کرد که به یک گزارش محرمانه هیات نظارت سازمان ملل بر تحریم تسلیحاتی یمن دست پیدا کرده که بر اساس آن «موشک‌هایی که در سال جاری از یمن به داخل خاک عربستان سعودی شلیک شدند، ظاهرا ساخت ایران بوده‌اند.»

ماه گذشته یک هیات از کارشناسان سازمان ملل که متخصص موشک هستند به ریاض رفتند تا احتمال ارتباط ایران با موشک‌های شلیک‌شده از سوی یمن را بررسی کنند. این کارشناسان به نام گروه صنعتی شهید باقری برخوردند که از سوی سازمان ملل تحریم شده است.

کارشناسان سازمان ملل، مارکی را روی این موشک‌ها پیدا کردند که شبیه لوگوی گروه صنعتی شهید باقری است که وابسته به صنایع هوا فضای ایران است.

گوترش در گزارش خود تایید کرده که این لوگو را دیده است اما تصریح کرده که «تحلیل داده‌ها هنوز ادامه دارد.»

نیکی هیلی سفیر آمریکا در سازمان ملل پس از حمله موشکی حوثی‌ها به ریاض، خواهان یک اقدام بین‌المللی علیه ایران شده بود. این حمله از سوی عربستان یک «حمله خشونت‌بار مستقیم» نامیده شد.

عربستان سعودی رهبری ائتلافی را بر عهده دارد که در یمن علیه حوثی‌ها می‌جنگند. این کشور پس از حمله موشکی یمن به ریاض، فرودگاه‌ها و بنادر یمن را مسدود کرد تا امکان ارسال سلاح به حوثی‌ها را از بین ببرد.

کارشناسان سازمان ملل در جریان بررسی ارتباط ایران با موشک‌های شلیک‌شده دو پهپاد را نیز در یمن بررسی کردند اما ادعای عربستان در این باره را که این پهپادها ساخت ایران است تایید نکردند.

 ادامه دارد


                                                www.razmendagan.com                                                                                       afgrazm@gmail.com