www.razmendagan.com                                                                                                         afgrazm@gmail.com  


كانون فرهنگی ادبى مهتاب 

۲  آگست ۲۰۱۶

 

شام غربت 

 

پنجشنبه شب مورخ ١٣٩٥/٥/٧ كانون ادبى فرهنگى مهتاب به گرداننده گى احسان الله رستگار، شب بزم را با حضور جمعى از شاعران، طنز نويسان، دكلمه سرايان و اعضاى كانون مهتاب برگزار كرد. ابتداء محرى برنامه با ابياتی از شاعران معاصر بزم را بيا راست و از جنا ب شيخ الشعرا استاد براتعلى فدائى دعوت نمود تا آنچه را تهيه ديده اند به خوانش گيرند. استاد مجموعۀ را تحت عنوان "شام غربت" به حاضرين در بزم چنين پيشكش نمودند: 

 

       شام غربت 

زبس در شام غربت تنگ گشته شام هجرانم

کمان شد زير بار اشك حسرت دوش مژ گانم 

سپهر وكهكشان شــــــد صحنۀ پژواك فريادم 

زمين و آسمان شد رستخيز شــــور و افغانم 

به شام نامرادي هــــا سيه پوشيده اقبالــــــم 

به داغ نارسائي هــــا ز غم فرسوده شد جانم 

مزن برتار و پود سينه ام ناخن، از آن ترسم  

كه صد آشوب محشر خيزد از چاك گــــريبانم 

كندشب خيمه بازي هاي دوران سخت دلگیرم 

ربايد دهشت كابوس شب خواب از دوچشمانم 

شباهنگم كه جزحق نيست زينت بخش گفتارم 

شبه رنگم کـــــه جز فرياد نبود گوهــــر كانم 

دریــــن گرداب وحشت زا اسير موج طوفانم 

و هجرت بــــس مرا جاگرم شد پوسيد آهنگم 

و غربت بس مرا پا نــرم شد خشكيد شريانم

زخوناب جگر هــــــرشب لبِ آتشفشان دارم 

زخيزاب بصر هـــــــــر بامدادان  ابر نيسانم 

دلِ افسرده در غربت زیــــــاران سبك سنگم 

تن پژمرده در محنت زکــــار حقه بــــــازانم 

بــــــه ميدان تهيدستى سپر نفگنده ام هر گز 

كه بيند كس چوزاغ آلوده خواروجامعه قطرانم 

گر از بند تعلق پاى دل آزاد شد زیــــن پس 

" فدائى "!  در پناه همت آزاد مـــــــــردانم 

 

و بعد شاعران ودکلمه توران بدین سلسله هنر نمائی کردند:

عبد الرزاق راستين از كارو، مجتبى يوسفى از اسدالله فرهاد يوسفى، آقاى اكرمى از دوبيتى های خودش، غلام رسول رحمانى از سيمين بهبهانى، عايشه حيدرى، صادق يوسفى و آقاى شادان اشعار انتخابى شان را بخوانش گرفتند. عارف راستين از حضرت حافظ، واحد مطهرى از مصطفى علوى، خليل احمد نبى زاده دكلمه سراى بزم از حضرت مولاناى بلخ، سپيده اكبر زاده از عبدالرحيم جان مطهرى، حميد مطهرى از هوشنگ ابتهاج، رامين رحيمى از خودش، شفيق سلطانى از سعيده طباطبائى، حيدرى از مهدى سهيلى، غلام حيد رنقاش طنز زيبائی از خودش، داوود عرفان دوبيتى هائی از خودش، حامد مطهرى از شهراد حيدرى براى بانوان،  سايه حريرى از بلقيس پرنيان، حسين نبى زاده و ناهيد مطهرى اشعار انتخابي شان را، فروه قويم از نقاش زاده، سير حريرى ازعبدالهادى رهنما، مجيد اكبرزاده از سعيد كريمى، حميدالله بهشتى از عبدالرحيم مطهرى.

 درختم محفل آقاى نصرالدين جان سلجوقى مهمان برنامه  به نقد وبررسى از كانون پرداختند و ازشاعران جوان و دكلمه توران (آقایان  و بانوان) در كانون، به پاسدارى در حوزۀ شعر و ادب در ولايت هرات، قسمي كه درخشيده اند، به نيكى ياد هانى نمودند.

 اينك بر طبق معمول مشخص شد که از بانوان سپيده اكبرزاده، خانم یگانه يوسفى، خليل جان نبيى زاده و عبدالرزاق راستين، خوب درخشيدند وبا دكلمه هاى شان محفل و بزم را آراستند. اینک خدمت شما دوستداران شعر و ادب آنچه را كه دربزم شعر خوانى این شاعران ودكلمه سرايان  به خوانش گرفتند تقديم می دارم، تا شب آديينۀ ديگر پدرود: 
سپيده اكبر زاده از عبدالرحيم جان مطهرى تحت عنوان آثار جنگ چنين خوش خوانى نمود 
 

   آثار جنگ 

اسباب ننگ در وطن مــــــــا هنوز هست       تریاک و بنگ در وطن مـــــا هنوز هست

کوکنار و هروئین و حشیش و دوصد بلا       زهـــــر و شرنگ در وطن ما هنوز هست

قـــــــاچاق و انتحار و تباهـــــی و انفجار      گرگ و پلنگ در وطن مــــــا هنوز هست

ای ماهیان غـــــــرق در امـــــواج سادگی       خیل نهنگ در وطن مـــــــــا هنوز هست

از بیم اختطاف خــــــدا را خـــبـــــر دهید        ظلم درنگ در وطن مـــــــــا هنوز هست 

گپ می دهند مردم مــــا را به حرف مفت       جوک و جفنگ در وطن مـــا هنوز هست

گاهی به نام صلح  فریب و ریــــا و ریب        ابزار رنگ در وطن مـــــــــا هنوز هست

بشکسته انـــــد ساغر تقوا و مــــــردمی        مینا و سنگ در وطن مـــــــا هنوز هست

فقر و فساد و رشوه و نـــا باوری و ظلم       آثار جنگ در وطن مــــــــــا هنوز هست

زین پس بپا شـــــوید، به فرمانبری نشد        بمب و فشنگ در وطن مــــا هنوز هست


 
  
بانو يگانه يوسفى  اين سروده را چنين زمزمه نمود: 

 
و روز اول به من آموخت معلم " آ " را

خون دل خورد بسی تا که نوشتم "با"را

دست خود برد به بالا و به پایین آورد

تا که مــــن راحت تر بخش کنم بابا را

زنگ نقاشی، مــــن رنگ نمی دانستم

او بــــه من گفت که آبی بکشم دریا را

آن قدر گفت ازاین فاصله های دم دست

تـــــــا رعایت کردم فاصله در املا را

بـــــازگو کرد که دهقان فداکار که بود

تاکه سرمشق دهد جمله ی خوبی هارا

تا که از زندگیم کسر کنم سایه ی جهل

با کمی حوصله آموخت به من منها را

گفت روباه پنیر از دهن زاغ ربـــــــود

تـــــــــا که یادم نرود حقۀ این دنیا را

گفت "آ" بر سر خود نیز کلاهی دارد

عشق با حوصله برداشت کلاه ما را

مــــا که آموخته بودیم، بابا نان داد

پس ندیدیم چرا خــــــــون دل بابا را

درس دهقان فداکار فــــراموش شد و

زندگی بــــــرد که محتاج کند دارا را

شوهر سارا شیاد درآمــــــــــد از آب

کــــرد چون شام سیه زندگی سارا را

بوی مرگ آمدوکبری به مرادش نرسید

سرطان رفت کــــه تسلیم کند کبری را

کاش آن روز معلم عوض روبه و زاغ

یاد می داد به مـــــــا زیرکی فـــردا را

یا که آن روز سربازی قایم مــــوشک

متوقف می کــــــــرد از حرکت دنیا را

او به مـــا گرچه الفبای محبت آموخت

ما غلط یاد گرفتیم " الف" تا "یا" را

 

 عبد الرزاق راستين از كارو اين مجموعه را چنين پيشكش نمود:  

 

زین سپس با دگران عشق و صفا خواهم کرد
همچو تو یکسره من ترک وفا خواهم کرد
زین سپس جای وفا چون تو جفا خواهم کرد
ترک سجاده و تسبیح و ردا خواهم کرد
                                      گذر از کوی تو چون باد صبا خواهم کرد
 
هرگز این گوش من از تو سخن حق نشنید
مردمــــــــــان گوش به افسانهٔ زاهد ندهید
داده از پند به مـــــــــــن پیر خرابات نوید
 کز توی عهد شکن این دل  دیوانه رمید
                                       شِکوه ز آیین بدت پیش خدا خواهم کرد
 
درس حکمت همه را خواندم و دیدم به عیان
بهر هر درد دوایی است دواها پنهان
نسخهٔ درد من این بادهٔ ناب است بدان
کز طبیبان جفا جو نگرفتم درمان
                                         زخم دل را به می ناب دوا خواهم کرد
 
من که هم می ‌خورم و دُردی آن پادشهم
بهتر آنست که اِمشب به همان جا بروم
سر خود بر در خُمخانهٔ آن شاه نهم
آن قدر باده خورم تا ز غم آزاد شوم
                                            دست از دامن طناز رها خواهم کرد
 
خواهم از شیخ کشی شهرۀ این شهر شوم
شیخ و ملا و مُریدان همه را قهر شوم
بر مذاق همه شیخان دغل زهر شوم
گر که روزی ز قضا حاکم این شهر شوم
                                  خون صد شیخ به یک مست روا خواهم کرد
 
ز کم و بیش و بسیار بگیرم از شیخ
وجه اندوخته و دینار بگیرم از شیخ
آن قدر جامه و دستار بگیرم از شیخ
باج میخانهٔ اَمرار بگیرم از شیخ
                                        وسط کعبه دو میخانه بنا خواهم کرد
 
وقف سازم دو سه میخانهٔ با نام و نشان
وَندَر آنجا دو سه ساقی به مه روی عیان
تا نمایند همه را واقف ز اسرار جهان
گر دهد چرخ به من مهلتی ‌ای باده خوران
                                      کف این میکده‌ها را ز عبا خواهم کرد
 
هر که این نظم سرود، خرم و دلشاد بُود
خانهٔ ذوقی و گوینده‌اش آباد بُود
انتقادی نبُود هر سخن آزاد بُود
تا قلم در کف من تیشهٔ فرهاد بُود
                                     تا ابد در دل این کوه صدا خواهم کرد
 
 
خليل نبى زاده با يكى  ﺍﺯ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻣﻮﻻﻧﺎ هنر آفرينى  نمود:
 
ﻧﻪ ﻣﺮﺍﺩﻡ، ﻧﻪ ﻣﺮﯾﺪﻡ، ﻧﻪ ﭘﯿﺎﻣﻢ، ﻧﻪ ﮐﻼﻣﻢ، ﻧﻪ ﺳﻼﻣﻢ، ﻧﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ، ﻧﻪ ﺳﭙﯿﺪﻡ، ﻧﻪ ﺳﯿﺎﻫﻢ
ﻧﻪ ﭼﻨﺎﻧﻢ ﮐﻪ ﺗﻮ ﮔﻮﯾﯽ
ﻧﻪ ﭼﻨﯿﻨﻢ ﮐﻪ ﺗﻮ ﺧﻮﺍﻧﯽ
ﻭ ﻧﻪ ﺁﻧﮕﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻭ ﺷﻨﯿﺪﯼ
ﻧﻪ ﺳﻤﺎﺋﻢ، ﻧﻪ ﺯﻣﯿﻨﻢ، ﻧﻪ ﺑﻪ ﺯﻧﺠﯿﺮِ ﮐﺴﯽ ﺑﺴﺘﻪﺍﻡ ﻭ ﺑﺮﺩﮤ ﺩﯾﻨﻢ
ﻧﻪ ﺳﺮﺍﺑﻢ، ﻧﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﻝ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽِ ﺗﻮ ﺟﺎﻡ ﺷﺮﺍﺑﻢ
ﻧﻪ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﻭ ﺍﺳﯿﺮﻡ، ﻧﻪ ﺣﻘﯿﺮﻡ، ﻧﻪ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﮤ ﭘﯿﺮﻡ
ﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻘﻪ ﻭ ﻣﺴﺠﺪ ﻭ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻓﻘﯿﺮﻡ
ﻧﻪ ﺟﻬﻨﻢ، ﻧﻪ ﺑﻬﺸﺘﻢ ﮐﻪ ﭼُﻨﯿﻦ ﺍﺳﺖ ﺳﺮﺷﺘﻢ
ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺭﺍ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻧﮔﻔﺘﻢ، ﻧﻧﻮﺷﺘﻢ
ﺑﻠﮑﻪ ﺍﺯ ﺻﺒﺢ ﺍﺯﻝ ﺑﺎ ﻗﻠﻢِ ﻧﻮﺭ ﻧﻮﺷﺘﻢ...
ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻪ ﺑﻮ، ﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺎﯼ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻪ ﻫﻮﯼ
ﻧﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻪ ﺍﻭ، ﻧﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﻡ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺳﺒﻮ
ﮔﺮ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﺭﺳﯿﺪﯼ ﺑﻪ ﺗﻮ ﺳﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﺩﺭ ﭘﺮﺩﻩ ﺑﮕﻮﯾﻢ
ﺗﺎ ﮐﺴﯽ ﻧﺸﻨﻮﺩ ﺍﯾﻦ ﺭﺍﺯِ ﮔﻬﺮﺑﺎﺭِ ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ:
ﺁﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻭ ﺳُﺮﻭﺩﻧﺪ، ﺗﻮ ﺧﻮﺩ ﺁﻧﯽ. ﺧﻮﺩِ ﺗﻮ ﺟﺎﻥ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮔﺮ ﻧﻬﺎﻧﯽ ﻭ ﻋﯿﺎﻧﯽ ﺗﻮ ﻫﻤﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﺮﯼ ﺑﻪ
ﺩﻧﺒﺎﻝِ ﺧﻮﺩﺕ ﻧﻌﺮﻩ ﺯﻧﺎﻧﯽ
ﺗﻮ ﻧﺪﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺁﻥ ﻧﻘﻄﮥ ﻋﺸﻘﯽ
ﺗﻮ ﺧﻮﺩ ﺍﺳﺮﺍﺭِ ﻧﻬﺎﻧﯽ
 

                                                                        www.razmendagan.com                                                                                     afgrazm@gmail.com