www.razmendagan.com                                                                                                         afgrazm@gmail.com  


 کانون فرهنگی ادبی مهتاب

۸  آگست ۲۰۱۶

ما با زبان سرخ و سر سبز آمدیم

كانون ادبى فرهنگى مهتاب درشب پنجشنبه طبق معمول محفل شعر خوانى را با حضور گرم شاعران و دكلمه سرايان و مهمانان حماسه سراى، بانو عزت آهنگر وخانم انيس فروغ، باجمع كثيرى از جوانان نوجوانان " پسران وبانوان" با گرداننده گى دكلماتور هنز آفرين شعيب جان صفير بر گزاركرد. صفير بزم آرا با شعری از  مهدى اخوان ثالث تحت عنوان "باغ من " محفل شعر خوانى را چنين آراست: 

       باغ من 

آسمانش را گرفته تنگ در آغوش

ابر، با آن پوستين سرد نمناكش

باغ بي برگي

روز و شب تنهاست

با سكوت پاك غمناكش

ساز او باران، سرودش باد

جامه اش شولاي عرياني ست

ور جز اينش جامه اي بايد

بافته بس شعله ي زر تار و  پودش باد

گو بريد، يا نرويد، هر چه در هر كجاكه خواهد

يا نمي خواهد

باغبان و رهگذاري نيست

باغ نوميدان

چشم در راه بهاري نيست

گر ز چشمش پرتو گرمي نمي تابد

ور به رويش برگ لبخندي نمي رويد

باغ بي برگي كه مي گويد كه زيبا نيست؟

داستان از ميوه هاي سر به گردون ساي

اينك خفته در تابوت پست خاك مي گويد

باغ بي برگي

خنده اش خونيست اشك آميز

جاودان بر اسب يال افشان زردش مي چمد در آن

پادشاه فصل ها، پاييز

و بعد به دعوت شاعران و دكلمه سراين پرداخت ونخست از جناب شيخ الشعرا، پير مغان، حضرت  فدائى خواست تا آنچه را در شب بزم تهيه ديده اند، به خوانش گيرند. استاد از ديوان "چامه ها وچكامه ها" غزل  "دفتر دل" را چنين پيشكش نمودند: 

 

دفـتـر دل

تا رخ آن ماه را در مـنــظـــــر دل یافــــتـــــم   جـلــــوۀ خــــورشید را صورتگــــــر دل یافتم

چشم هفت اخـتـــر ندارد تاب دیدن یک نظـــر    آفـتـابــی را کـــــه مـــــن در خــــاور دل یافتم

تا کـــــه جان را ساختم در آتش الفت سپــنــد    شعله از آه جگــــــر در مجـمـــــر دل یافتــــم

لاله زار هشت خـلــد آیــد بچشمم خار و خس   تا زباغ حسن او نــیــلــــوفــــــــر دل یافـتــــم

بسکه جا در حـلـقـۀ عشاق بــیــدل کــــرده ام   حـلـقــۀ عشق و جــنــــــون را بر در دل یافتم

با جهان جان شدم وارستــــه از جان و جهان    جسم و جان را در طــــــواف محــور دل یافتم

عـقـل را انـــدرزگوی محــفـــل جان دیــــده ام   عشق را فـــرمانـــــروای کشور دل یافـتـــــــم

خــــــون هستی را نـمــودم صرف تیغ نیستی    رنـگ استغـنا از آن در جـــــوهــــــر دل یافتم

شیخ در آیــنـــــــه خود را دید باور کرد و من   خـــــویش را غـــــرق جنون در باور دل یافتم

هیچ طفلی در جهان از دامـــــن مادر نـــدیـــد    آنــچــــه در گهــــواره مــــن از مادر دل یافتم

تا گشودم دفــتـــر عشاق را در بـــــــــــزم دل    خـــــویشرا شیرازه بــنـــد دفـــتــــر دل یافتــم

جبرئیل عـقــل را می آرد از مستی بــــــرقص    صاف صهبائی کـــــه من در ساغـــر دل یافتم

تا هـــمــای دل بمعراج معانی پـــــــــــر گشود    هفت اقلیـــــم سخن زیـــــر پـــــــر دل یافتــــم

بسکه دل در حسرت روز جوانی سوخت، من    در شب پیـــری بسر خاکستــــر دل یافتـــــــــم

دوش در ویـــــــــرانـــۀ انــدیشه با طبع روان

گنج میجستم "فــــدائی" گــــوهــــــر دل یافتم

 

وبعد شاعران و دكلمه سرايان هريك شان هنر آفرينى نمودند كه به تفصيل آن مى پردازم: 

عبدالرحيم مطهرى مخمسی را از ملك الشعرا بهار، عبدالحميد مطهرى از هو شنگ ابتهاج ، بانو رابعه سرورى از واصف باخترى، داوود عرفات از داشته هاى خودشان، سهيل كريمى دل نوشتۀ از خودش، خانم جاهده ممتاز هنر آفرين شب هاى بزم سرود انتخابيش را، سايه حريرى نگاه توده ها از عزت آهنگر، آقاى نقاش زاده طنزى با عنوان " كچيرى قروت شد "، عايشه حيدرى از محمد سرور رجائی، سومن اكرمى شعری از پدرش، مجيد اكبر زاده شعر عاشقانه ای را، حشمت الله يزدان پناه از فاضل نظرى، شعيب حميد زاده از آثار خودش، احمد شفيق سلطانى از بيداد خراسانى، أقاى شادان از على رضا قدر،  حامد مطهرى از آقاى سخا، حميدالله كامگار شعر مهينى شان را ، بانو فروه قويم دكلماتور خوش كلام كانون از رازق فانى، حميدالله بهشتى حافظ سراى بزم از حافظ و بانو نيا نظرى مجموعه به نام "مادر".

در ختم محفل از بانو عزت آهنگر، شاعر حماسه ساز مهين، مهمان برنامه خواسته شد تا با جمع بندى،  شب بزم  را به نقد و بررسى گرفته  وبا كلام شان شب شعر خوانى را اختتام بخشند. بانو آهنگر از حضور پررنگ مهتابيان ابراز خرسندى نمود، وخطاب به حاضرين سخنانش را با شور شاعرانه از سامان بخشيدن كانون فرهنگى مهتاب توسط دست اندر كاران كانون به نيكى ياد دهانى وصداى رساى شاعران ودكلمه توران را ضربۀ محكمى بر فرق استعمار دانست. او براى زدودن فقر فرهنگى و براى پيشرفت  به طرف تمدن و دانش بشرى كانون ادبى فرهنگى مهتاب را وسيله اى براى فرداهاى افغانستان خواند  و با شور و هيجان خطاب به حاضرين وعلی الخصوص  بانوان خورد سال  رابعه جان سرورى و سايه جان حريرى، كه هنر آفرينى نمودند  تقدير و استقبال گرم نمود  و بياد خاطرات ايام نوجوانى خطاب به سايه حريرى و ديگر بانوان خورد سال چنين به سخنانش ادامه داد: من روزهائی كه به اين سن و سال شما  بودم در تظاهرات  حضور مى يافتم و به  دكلمۀ شعر مى پرداختم.  او گفت افغانستان از شما است، هيچ وقت نا اميد نباشيد؛ و با تشکر و امتنان از محفل، سخنانش را به پايان رساند. 

در پايان برنامه طبق روال گذشته مشخص شد كه  از شاعران شعيب جان حميد زى  و از دكلمه توران محترمه فروه قويم واحمد شفيق سلطانى، واز خورد سالان بانو رابعه سرورى، با انتخاب اشعار ودكلمۀ شان بزم را خوب آراستند كه اينك خدمت شما دوستداران شعرو ادب  اشعار انتخابی شان را تقديم می دارم تا در بزم پنجشنبه شب ما شريك شوید ومارا هميار وهمكار باشيد. 

اينك سرودۀ از  شعيب جان حميد زى  شاعر جوان و نوانديش وخوش كلام را كه خودش چنين زمزمه كرده  تقديم به شما دوستان: 

 

امشب میان این گلو، یک بغض مهمان من است

                                              این سرفه های لعنتی، آهنگ قلیان من است

آخر به زنجیرم کشید این شعرهای بی مرام

                                          بعد از تو قاتل های من هر برگ دیوان من است

عمری عزیز مصر می مانی، ولی ای نازنین!

                                      شهری که چشمش را به پایت داد، کنعان من است

گاهی سکوتی ممتدم  گاهی پر از شور و غزل

                                        از بس که حیران تو ام یک شهر حیران من است

در فتح ِ شهرِ قلب توسرباز سرسختت منم

                                               حالا که افتادم ببین سر در گریبان من است

والى اخير 

ومحترم فروه قويم از بيداد خراسانى اين مثنوى حماسى را با هنر آفرينى چنين پيشكش دوستان نمود: 

 

          بیداد..
"گیرم گلاب ناب شما اصل قمصر است
اما چه سود حاصل گلهای پرپر است"

 
شرم از نگاه بلبل بی دل نمی‌کنید
کز هجر گل نوای فغانش به حنجر است

 
از آن زمان که آینه گردان شب شدید
آیینه‌ی دل از دم دوران مکدر است

 
فردایتان چکیده‌ی امروز زندگی است
امروزتان طلیعه‌ی فردای محشر است

 
وقتی که تیغ کینه سر عشق را برید
وقتی حدیث درد برایم مکرر است

 
وقتی ز چنگ شوم زمان مرگ می‌چکد
وقتی دل سیاه زمین جای گوهر است

 
وقتی بهار وصله ی ناجور فصلهاست
وقتی تبر مدافع حق صنوبر است

 
وقتی به دادگاه عدالت طناب دار
بر صدر می‌نشیند و قاضی و داور است

 
وقتی طراوت چمن از اشک ابرهاست
وقتی که نقش خون به دل ما مصور است

 
وقتی که نوح کشتی خود را به خون نشاند
وقتی که مار معجزه‌ی یک پیمبر است

 
وقتی که برخلاف تمام فسانه‌ها
امروز شعله، مسلخ سرخ سمندر است

 
از من مخواه شعر تر، ای بی خبر ز درد
شعری که خون از آن نچکد ننگ دفتر است

 
ما با زبان سرخ و سر سبز آمدیم
تیغ زبان برنده‌تر از تیغ خنجر است

 
این تخته پاره‌ها که به آن چنگ می‌زنید
ته مانده‌های زورق بر خون شناور است

 
حرص جهان مزن که در این عهد بی ثبات
روز نخست موعد مرگت مقرر است

 
هرگز حدیث درد به پایان نمی‌رسد
گرچه خطابه‌ی غزلم رو به آخر است

 
اما هوای شور رجز در قلم گرفت
سردار مثنوی به کف خود الم گرفت

 
در عرصه‌ی ستیز رجزخوان حق شدم
بر فرق شام تیر عمود فلق شدم

 
مغموم و دلشکسته و رنجور و خسته‌ام
در ژرفنای درد عمیقی نشسته‌ام

 
پاییز بی کسی نفسم را گرفته است
بغضی گلوگه جرسم را گرفته است

 
دیگر بس است هر چه دو پهلو سروده‌ام
من ریزه خوار سفره‌ی ناکس نبوده‌ام

 
من وامدار حکمت اسرارم ای عزیز
من در طریق حیدر کرارم ای عزیز

 
من از دیار بیهقم از نسل سربدار
شمشیر آبدیده‌ی میدان کارزار

 

ای بیستون فاجعه، فرهاد می‌شوم
قبضه به دست تیشه فریاد می‌شوم

 
تا برزنم به کوه سکوت و فغان کنم
رازی هزار از پس پرده عیان کنم

 
دادی چنان کشم که جهان را خبر شود
کوش فلک ز ناله بیداد کر شود

 دكلمه نمود و مورد اسقبال حاضرين محفل قرار گرفت 

 

 خدا گــــــــــــــــــــــــــر پرده بردارد ز روی کار آدمها      چه شادیهـــــــا خـورد بر هم چه چه بازیها شود رسوا 

یکی خنــــــــــــــــــــــدد ز آبادی، یکی گرید ز بربادی       یکی از جان کــنـــــــــــد شادی، یکی از دل کند غوغا 

چه کاذب ها شــــود صادق، چه صادق ها شود کاذب        چه عابــــد ها شــــــود فاسق، چه فاسق ها شود ملا 

چه زشتی ها شــود رنگین چه تلخی ها شود شیرین        چه بالا ها رود پائیــــــــــــن، چه سفلی ها شود علیا 

عجب صبـــــــــــــــــری خدا دارد که پرده بر نمی دارد      وگـــــــــــــــــرنه بـــر زمین افتد ز جیب محتسب مینا 

شــــــــــــــبی در کنـــج تنهائی میان گیریه خوابم برد      به بزم قدسیــــــــــــــــــــــــــان رفتم ولی در عالم رؤیا 

درخـــــــــــشان محفلــــی دیدم چو بزم اختران روشن       محــــــمد(ص) همچو خـــورشیدی نشسته اندران بالا 

روان انبــــــــــــــــــــــــیـــاء با او، علی شیر خدا با او     تمـــــــــــــــــــــــام اولیـــاء با او همه پاک و همه والا 

ز خــــــــــود رفتم در آن مـــحفل تپیدم چون تن بسمل      کَشـــــــــــــــــــــــیدم نالـــه ای از دل زدم فریاد واویلا 

که ای فخـــــــــر رسل احــــمد برون شد رنج ما از حد     دلـــــــــــــــم دیگر به تنــــگ آمد ز بازی های این دنیا 

زند غــــــــــــــــــم بردلم نـــــشتر ندارم صبر تا محشر     بگـــــــــــــــــــــــو با عـــــادل داور بگو با خالق یکتا 

چــــــــــــــسان بینم که نمــــرودی بسوزاند خلیلی را      چـــــــــــــــــسان بینم که فــــرعونی بپوشاند ید بیضا 

چســــــــــــــان بینم که نا مــــردی چراغ انجمن باشد      چـــــــــــــــسان بینم جوانمــــردی بماند بیکس و تنها 

چـســــــــــان بینم بــــد اندیشـــــی کند تقلید درویشان       چــــــــسان بینم که ابلیســــــی  بپوشد خرقه ی تقوا 

چــــــــــــسان بینم که شهبـــــازی بدام عنکبوت افتد         چـــــــسان بینم که خفاشی کــــــند خورشید را اغوا 

چــــــــــــــــسان بینم که ناپاکــــــی فریبد پاکبازان را      چســـــــــان بینم که انسانی بخــــــواند خوک را مولا 

غــــــــــــریب و خانه ویرانم فدایت ایـــــــن تن و جانم     مبــــــــــــــــادا نقد ایمانم رود از کــــــف در ین سودا 

چــــــه شــــــد تاثیر قرآنی چه شد رســـــــم مسلمانی      کــــجا شـــــد سوره ی یاسین کجا شـــــد آیه ی طه؟ 

به شکوه چون لبم واشد حکیم غزنــــــه پیدا شــــــد       بگـفتــــــا بسته کن دیگر دهان از شکـــــوه ی بیجا 

عــــــــــروس حضرت قرآن نقاب آنگـــــته بر اندازد       کـــــــــــه دارالملک ایمان را مجرد بینــــــد از غوغا 

به این آلــــــــوده دامانی به این آشفتــــــه سامانی        مزن لاف مســــــــــلـمانی مکن بیهــــــوده این دعوا 

مسلمان مال مسلــــم را  بــــه کام شعلــــــه نسپارد       مسلمان خون مسلـــــــــم را  نریزد در شـــــب یلدا 

سفر در کشور جان کـن کــه بینی جلـــــوه ی معنا        برو خود را مسلمان کـــــــــن پس فکر قــــــرآن کن 

خیال از اوج پایان شد فـــــــــــــرو افتــــــادم از بالا       سنایی رفت و پنهان شد مـرا رویا پریشـــــــان شد 

زابر دیده ام باران، فـــــــــــــــــروبارید بــــــی پروا      نه محفل بود، نی یاران نه غمخـــوار گنـهـــــکاران 

گشودم گنج حافظ را که یابم گوهـــــــــــــــــــر یکتا      اطاقم نیمه روشن بود کتانی چند با مـــــــــــن بود 

که در تفسیر احوالم بگفت آن شـــــاعـــــــر دانا           یقینم شد که حالم را لسان الغیب میـــــدانـــــــد 

که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکـلـــــها           الا یا ایها الساقی ادرکا ساً و ناولـــــــــــــــــهـا 

کجا دانند حال ما سبکساران ساحلهـــــــــــــــــا          شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایــــــل 

که ما در گوشهء غربت ازو دوریم منزلهـــــــــا         بگفتا حافظ اکنــون کمی از حال میهن گــــــــوی 

 توفان مانده کشتی ها به آتش رفته حاصلــــهـا        بگفتا خامه خـــــون گرید گر آن احوال بنویســـم 

فتاده هر طـرف سرها شکسته هر طرف دلـــــــها      ز تیغ نامسلـــــــــمانان ز سنگِ نا جوانمـــــردان 

بگفتم چون کند مــــردم، بگفتا خود نمیدانـــــی؟         جرس فریاد می دارد که بــــــر بندید محملهــــا

رابعه سرورى از واصف باخترى سرودۀ را بسيار هنر مندانه خوش خوانى وچنين خدمت شما دوستان عرضه داشت

 

مباد بشکند ای رودها غرور شما

                              که اين صحيفه شد آغاز با سطور شما

شبان تيرة لب تشنه گان باديه را

                               شکوه صبح دمان مي دهد حضور شما

هزار دشت شقايق، هزار چشمۀ نوش

                                  بشارتي است ز آينده های دور شما

چه شادمانه به کابوس مرگ می خنديد

                       دو روی سکۀ هستي است سوگ و سور شما

شکيب زخمی مرغابيان ساحل را

                                       توان بال عقابان دهد عبور شما

مباد خسته شود دست های جاری تان

                                       مباد تنگ شود سینۀ صبور شما

مباد سایۀ ابليس سار و سوسه ها

                                      شبی گذر کند از کوچۀ شعور شما

 

اين بود گزارش اين هفته كه خدمت شما دوستدران شعرو ادب تقديم داشتم تا آديينه ای ديگر پدرود.

 


                                                                         www.razmendagan.com                                                                                     afgrazm@gmail.com