The Friday Mosque or Masjet-Ejam, Herat, Afghanistan Fotografie-Druck von Jane Sweeney                             

www.razmendagan.com                                                                                                             afgrazm@gmail.com 


https://mail.google.com/mail/u/0/images/cleardot.gif

مـعـلـم عـبـدالــرسول
۹فبروری
۲۰۱۴

 

در نخستین سالگرد جاودانه شدن زنده یاد دکتور صاعد

 

با فرارسیدن نهم فبروری امسال، درست یک سال از مرگ شخصیتی علمی و یکی از بنیان گذاران و رهبران فرهیخته، استوار و آرمان خواه «ساما» و «جبهۀ متحد ملی افغانستان» زنده نام دکتور صاعد گذشت. در وصف سجایای عالی انسانی و جنبه های علمی، اجتماعی و مبارزاتی دکتور صاعد سخن های بی گزاف بسیاری رفته است و هرکسی در پرتو نگرش فکری و تجارب مستقیم خود از گوشه ئی از شخصیت جامع الاطراف و گونه ئی از منش نیکوی استاد را برگزیده و متبارز ساخته است.

امروز نهم فبروری ۲۰۱۴ در نخستین سالگرد مرگش، سخن از انسان نجیبیست که پس از عمری آموختن و آموختاندن؛ تحقیق و تتبع علمی در عرصه های حقوقی، سیاسی، فرهنگی، جامعه شناسی و تاریخی؛ پس از سالهای متمادی مبارزه و روشنگری در اشکال مقتضی پیرامون تغییر بنیادی وضعیت محرومان و ستمکشان و در راه ترقی و اعتلای وطن؛ پس از سالها مبارزه و مقاومت سیاسی ــ فرهنگی علیه استعمار و ایادی آن ارتجاع بومی ، سرانجام دور از یار و دیار در غربت غرب جهان و جهانیان را پدرود گفته و سرفرازانه از دهلیز تاریخ گذشت و جامعۀ علمی، روشنفکری و یاران صدیق سامائی اش را در سوگ عمیق از دست دادن چنین شخصیتی برازنده و چنین همرزمی استوار و وفادار فرو برد. یاد و خاطرۀ این استاد فرزانه، مبارز مردمی و همرزم استوار گرامی باد!

امروز در اولین سالگرد درگذشت استاد فرهیخته دکتور صاعد در حالی در سوگ وی می نشینیم و در وصف شخصیت ممتاز او قلم و سخن می زنیم که کشور و مردم ستمدیدۀ افغانستان کماکان در زنجیر جبر استعمار و در چنبرۀ حاکمیت ارتجاع همدست آن اسیر اند. در چنین وضعیت غم انگیز کشور و مردم آن، فقدان فرهیخته گانی از نوع دکتور صاعد برای مردم و نیرو های ملی، مترقی و انقلابی کشور خیلی دردناک است و مطرح بودن چنین شخصیت های برازنده در مبارزه علیه اهریمن ملی و اجتماعی یک ضرورت مسلم پنداشته می شود.

سخن گفتن در وصف سجایای نیک و ابعاد شخصیتی فرزانه ئی مثل زنده یاد استاد صاعد و متبارز ساختن آن ابعاد و مهم تر از همه از منظر درس آموزی و سرمشق قرار دادن و در خود پرورانیدن آن خصال نیک انسانی و عناصر شخصیتی صاعد و صاعد ها در روند آرمان خواهی واقعبینانه و عدالت جوئی، مطرح هست.

در جریان سه دهه و نیم اخیر تاریخ کشور ما افغانستان در حالت ابتر، آشفته و پریشان؛ شخصیت های مربوط به پایگاه های مختلف اجتماعی و فکری در کشور محک زده شدند:

ــ زیاد بودند آن عده مدعیان دروغین عدالت گستری و مبارزه با ستم روائی و بهروزی محرومان که در فرصت مناسب جبهه عوض کرده و با پشت کردن و خیانت به آرمان های ادعائی شان، حلقۀ بردگی استعمار را به گردن آویخته و به جای بهروزی و بهزیستی ستمدیدگان زندگی آنان در روی زمین را به جهنم مبدل کرده و نوامیس میهن را در بازار مکاره با متاعی ناچیز معامله کردند.

ــ در دو دهۀ اخیر تاریخ معاصر کشور به ویژه همین ۱۲ سال اخیر اشغال امپریالیستی میهن گرامی ما توسط اشغالگران امریکائی و ناتوئی، بودند بسیاری از آدم هائی که ریاکارانه از آرمان های ملی و انقلابی و وفاداری به قول و قرار دم می زدند. این قماش مدعیان نیمه راه  و درویشان سرگردان سیاسی دریوزه گرانه با مساعد شدن حد اقل زمینه ها و شرایط استفاده جوئی، ضمن پشت کردن به آرمان ها و ادعا ها و قول و قرار ادعائی شان، سر به آستان ستم روایان و جباران زمان نهاده و با سر بر آوردن از گریبان استعمار و ارتجاع، مظهر و نماد تسلیم، انقیاد، سجود و پلیدی شده و پس از خودفروشی، از سنگر استعمار در توطئه های استعماری ــ ارتجاعی علیه آزادی خواهان شریک شده اند. این عده به پاداش این خدمات شان به استعمار در تلاش جلب نظر مساعد استعماگران برای پیمودن پله های تکاملی در سنگر استعماری بوده و سخت به امید رسیدن به آن به "پروسۀ انتقال سیاسی" استعماری در کشور اسیر ما دل بسته اند و فعالیت می کنند.

ــ مزید بر دو طیف فوق الذکر روشنفکر نمایان، طیف سومی نیز در سه دهه و مخصوصاً در دهۀ جاری اشغال امپریالیستی کشور وجود داشته است که روشنفکران منسوب بدان، علی رغم شناخت دقیق، همه جانبه و منطقی از ماهیت اجتماعی و اهداف جهانخورانۀ امپریالیسم و همدستی ارتجاع کشور و منطقه با آن، به مسخ و یا استحالۀ فکری ــ فرهنگی و افلاس سیاسی رسیده اند. روشنفکران این طیف اخیر ضمن تماشای حالت زار وطن و هموطن، از ترس هیولای استعمار در یک حالت بی تفاوتی تماشاگرانه کنج عزلت گزیده و به پایان راه و رسالت خویش رسیده و یا در خطوطی مستحیل و لامکان استحاله شده و بر وفق جریان پیش می روند.

برخلاف طیف های سه گانۀ روشنفکری مسخ شده و گمراه، استاد صاعد در جریان تطور فکری و شکل گیری عناصر شخصیت علمی، اجتماعی و مبارزاتی اش، از همان عنفوان جوانی روحیۀ آزادگی، عدالت خواهی و ایستادن در مقابل ستمروائی، بخشی از سجایای عالی شخصیت او را می ساخت. استاد در هر مقطع زندگی پربار علمی ــ مبارزاتی اش خلاف جریان حاکم پیش رفت و این کار هر بوالهوسی نبوده است!

در عرصۀ فراگیری آموزه های علمی در مکتب و دانشگاه، دکتور صاعد انسانی بود کوشا، مستعد و مشتاق فراگیری. ختم مؤفقانۀ دانشگاه کابل و پیمودن مدارج علمی و رسیدن به کرسی استادی دانشگاه و تدریس، تحقیق و تتبع علمی در عرصه های حقوقی، سیاسی، جامعه شناسی و فرهنگی به همراه همه آثار مکتوب استاد و احراز مقام برجستۀ علمی و اکادمیک کشور؛ همه بر این سخت کوشی، استعداد و اشتیاق استاد صاعد گواهی می دهد.

مزید بر برخورداری از توانائی های علمی و اکادمیک دانشگاهی، در عرصۀ سیاسی و اجتماعی نیز دکتور صاعد از همان ایام آموزش در مکتب و دانشگاه کابل ضمن بهره مندی از روحیۀ آزادی خواهی و ضدیت با ستم روائی نظام و حکام مستبد سلطنتی، در نتیجۀ تطور فکری به ضرورت رفع ستم و تحقق تغییرات همه جانبه، ژرف و رشد یابنده در زندگی محکومان و محرومان جامعه رسیده و به ابزار معنوی این تغییرات نیز مجهز شد. برای تحقق این تغییرات در مناسبات تولیدی جامعه و زندگی زحمتکشان، علاوه از سلاح معنوی، وجود ابزار مادی وقوع این دگرگونی های فراگیر و عمیق اجتماعی نیز برای استاد صاعد و همفکرانش مسلم و الزامی شد.

روی همین نیاز تاریخی و اجتماعی برای ایجاد ابزار انقلابی بود که دکتور صاعد پس از کودتای منحوس روسی باند های میهن فروش و خود فروش "خلق و پرچم" در۷ ثور ۱۳۵۷ و قبل از تجاوز سوسیال امپریالیسم شوروی، در جمع تعدادی از نخبه گان انقلابی کشور در آن زمان بر محوریت مجید اسطوره ئی "ستون های" «ساما» را ساخته و آن گردان پیشتاز انقلابی را از برای مبارزه علیه سوسیال امپریالیسم، امپریالیسم و ارتجاع کشور بنیان گذاشتند.

استاد صاعد با این جهان نگری خاص و جهان گستری اندیشه ئی که برگزیده بود، شخصیتی بود فرا قومی که موقعیت و تعلق اجتماعی انسان افغانستان را نه بر پایۀ پیوند های خونی ــ زبانی، بلکه بر بنیاد پایگاه های متضاد اجتماعی که احراز میکردند، ارزیابی می کرد.

برای استاد صاعد تعهد در مسؤولیت های علمی و مبارزاتی و ایستادن روی قول و قرار وجیبه ئی بود علمی و انقلابی. دکتور صاعد در «ساما» و «جبهۀ متحد ملی افغانستان» با مجید و سایر همسنگرانش تعهد انقلابی بست و برخلاف یک عده آدم های گریز پا و یک عده قلندر منش دریوزه گر، تا آخر و تا توش و توان داشت، به آن وفادار ماند. دکتور صاعد به رسم یک انسان آگاه و انقلابی ساده و بی پیرایه زیست، ولی برخلاف تصور نادرست عده ئی، درویش مسلک نبود. استاد خوبی ها و مزایای زندگی را برای خود و سایر انسان ها و به ویژه محرومان در همین دنیا می خواست و ترک دنیا و مافیها را درویش مآبانه منطقی نمیدانست. برای استاد صاعد زندگی ساده چیزی بود و درویش مشربی و پشت پا زدن به خوبی های دنیا به شیوۀ قلندر منشانه، چیزی دیگر.

صفات دیگری که شخصیت اجتماعی و سیاسی استاد صاعد را برجسته می سازد، عبارت اند از: ایستادن روی مواضع فکری ــ سیاسی، تداوم در آرمان خواهی، بسنده نکردن به حد اقل ها(مثلاً در سالهای اخیر گفت که دموکراسی حرف آخر ما نیست!!!)،ایستادن در مقابل جباران، امید داشتن به فردای روشن، مسؤولیت پذیری و رسالت مندی، خلاف جریان رفتن، پیشتاز ترین و پاکباز ترین جریان را همراهی کردن، نه گفتن به جباران و قلدران زمانه، نلرزیدن دست و دلش در برابر ستمگران، استمرار آموزش و پژوهش و سرانجام پیمون سرفرازانۀ دهلیز تاریخ و رسیدن تا مرز بی مرگی و جاودانگی.

در اوضاع آشفته و درهم و برهم کشور اشغال شده و گرفتار در زنجیر اسارت استعماری و ستمگری ارتجاعی و برگشتن مجید ها و صاعد ها به صحنۀ تاریخ و حضور آن پیشگامان و فرزانگان در سمت دهی مبارزه برضد اهریمن ملی و اجتماعی مبرمیت می یابد. درست از همین منظر است که تجلیل و تکریم از شخصیت و کارنامه های علمی و مبارزاتی زنده یاد استاد صاعد و سایر پیشتازان عرصۀ دانش، سیاست و مبارزه، علاوه از جنبۀ یادبود از این شخصیت های شخیص، و آموزش و پرورانیدن عملی آن ویژگی ها و خصال نیکوی شخصیتی استاد گرانمایه صاعد، معنی یافته و الزامی به نظر می رسد.

ــ یاد دکتور سید هاشم صاعد گرامی و آرمان شکوهمندش جاودانه باد!

ــ تجلیل و تکریم از پیشتازان جانباخته و پاکباز انقلابی؛ تداوم راه، اندیشه و آرمان های آنهاست!

ــ زنده باد یاد و خاطرات جانباخته گان راه آزادی و انقلاب!


www.razmendagan.com                                                                                                                         afgrazm@gmail.com